/ دسته‌بندی نشده / مراقبت از دندان شیری؛ زمان رویش و افتادن آن‌ها
آنچه در این مقاله می‌خوانید

دندان‌های شیری، دندان‌های اولیه‌ای هستند که به‌تدریج جای خود را به دندان‌های دائمی می‌دهند. والدین درباره‌ی دندان‌های کودک خود پرسش‌های بسیاری دارند. برای نمونه، می‌خواهند بدانند که دندان شیری از چه زمانی شروع به رویش می‌کنند؟ یا بهداشت و مراقبت از آنها از چه هنگام باید آغاز شود؟ نحوه صحیح مسواک زدن چگونه باید باشد؟ و پرسش‌های دیگری از این نوع که ذهن‌ هر مادر و پدری را به خود مشغول می‌کنند. در این مقاله در مورد زمان رویش و افتادن دندان های شیری، علت وجود و نحوه نگهداری دندان شیری صحبت خواهیم کرد.

زمان رویش دندان های شیری

دندان‌های شیری از پنج‌ماهگی شروع به رویش می‌کنند. هر کودک تا یک‌سالگی شش عدد دندان شیری دارد. همه‌ی این دندان‌ها در جلو قرار دارند. چهار دندان در ردیف بالا و دو دندان در ردیف پایین قرار می‌گیرند.

البته گاهی پیش می‌آید که کودکی از همان بدو تولد دندان دارد. این دندان‌ها را دندان‌های جنینی می‌نامند. از آنجاکه این دندان‌ها ممکن است نوزاد را دچار مشکل تنفسی کنند، باید آنها را کشید.

زمان نخستین معاینهی دندانپزشک کودک

بنابر توصیه‌ی متخصصان آکادمی پزشکی و دندانپزشکان اطفال آمریکا، نخستین مراجعه به دندانپزشک کودک باید در دوازده‌ماهگی انجام شود. در این دیدار، معمولا پزشک درباره‌ی روش‌های مراقبت از دندان‌های کودک، به والدین آموزش می‌دهد.

اگر بیمار کوچولو همکاری کند و آرام باشد، دندانپزشک یا دستیار او می‌توانند روش‌های تمیزکردن دندان‌هایش را به والدین نشان دهند. البته دندانپزشک‌ها به بیماران کوچولوی خوش‌رفتار خود معمولا جایزه می‌دهند و بدین ترتیب، این رفتار او را در دندانپزشکی‌ها به عادت تبدیل می‌کنند.

کمک به کودک هنگام دندان درآوردن

کودکان معمولا هنگام دندان‌‌درآوردن اذیت می‌شوند. برای کمک به آنها، دکتر اد مودی، رئیس آکادمی دندانپزشکان اطفال آمریکا، می‌گوید: مالش آرام و ملایم لثه‌های کودک با پارچه‌ای تمیز، خنک و مرطوب بسیار خوب است و کودک را آرام می‌کند.

در ضمن، حلقه‌های دندانی هم می‌توانند لثه‌های کودک را تسکین دهند. البته از حلقه‌هایی که درون آنها پر از مایع است، استفاده نکنید؛ زیرا ممکن است در دهان کودک بترکند. همچنین هرگز از داروهای مسکن موضعی که حاوی بنزوکائين هستند، استفاده نکنید. برخی از کودکان به این مسکن‌ها، واکنش شدید نشان می‌دهند.

زمان شروع مسواکزدن کودک

به محض اینکه سروکله‌ی دندان‌ها پیدا شد، باید آنها را مسواک زد و تمیز نگه‌داشت. با استفاده از مسواک نرمِ مخصوص کودک و مقدار کمی خمیردندان باید دندان‌های کودک‌تان را تمیز کنید.

متخصصان آکادمی پزشکی و دندانپزشکان اطفال آمریکا توصیه می‌کنند از خمیردندان‌های حاوی فلوراید استفاده کنید.

زمان استفاده از نخ دندان

برای اینکه کودک به بهداشت دهان و دندان توجه کافی نشان دهد و این رفتار در او به عادت تبدیل شود، کشیدن نخ دندان را خیلی زود آغاز کنید. اگر تعداد دندان‌های کودک‌تان آن‌قدر است که با یکدیگر در تماس هستند، پس نخ دندان ضروری است.

اما اگر فضای میان دندان‌‌ها زیاد است و موهای مسواک به‌راحتی وارد آن قسمت‌ها می‌شود، تنها استفاده از مسواک کافی است.

مسواک زدن کودک

کودکان معمولا از سنین شش تا هشت‌سالگی، می‌توانند به‌تنهایی دندان‌های خود را مسواک بزنند. البته پیش از این سن هم بهتر است تشویق شوند که این کار را به‌طور مستقل انجام دهند. اما کودکانِ کمتر از ۶سال نمی‌توانند به‌راحتی مسواک بزنند و به‌کمک بزرگ‌ترها نیاز دارند.

در این مواقع، بهتر است شروع مسواک‌زدن را به خود کودک بسپارید و سپس به‌کمک او بروید و باقی کار را انجام دهید. حتی وقتی آنها به‌اندازه‌ی کافی بزرگ شدند، باز هم باید مراقب باشید که درست مسواک بزنند.

مکیدن شست یا پستانک

مکیدن انگشتِ شست یا پستانک ممکن است موجب تغییراتی در ردیف دندان‌های جلویی و تغییر شکل سق دهان کودک شود. درکنارِ این مشکلات زیبایی که برای کودک در آینده پیش می‌آید، ممکن است او در گاززدن و حتی صحبت‌کردن نیز دچار مشکل شود. خوشبختانه، این عادت‌ها تا زمانی که دندان‌های دائمی درآیند، اثر حادی ندارند.

معمولا کودکان پیش از دوسالگی، عادت مکیدنِ شست یا پستانک را ترک می‌کنند. اما اگر تا چهارسالگی این عادت وجود داشت، با دندانپزشک یا متخصص کودکان مشورت کنید تا ببینید چگونه می‌توانید این عادت را از سر کودک خود بیندازید.

اگر کودک‌تان پستانک می‌مکد، چند موضوع را به یاد داشته باشید. لطفا برای آرام‌کردن او، پستانک را داخل عسل، شکر یا هر چیز دیگر فرو نکنید. این کار باعث پوسیدگی زودهنگامِ دندان‌های کودک می‌شود. حتی بارها دیده شده است که وقتی پستانک کودک به زمین می‌افتد، والدین با آب دهان خود آن را تمیز کرده و دوباره به دهان کودک می‌گذارند.

با این کار پستانک کودک مملو از باکتری‌هایی می‌شود که در دهان والدین وجود داشته است. این کار به‌مراتب خطرناک‌تر از آلودگی‌هایی است که ممکن است روی پستانکی باشد که به زمین افتاده است. گاهی اوقات این آلودگی‌های ساده می‌توانند سیستم ایمنی بدن کودک را تقویت کنند. اما هرگز پستانک کودک‌تان را برای تمیزکردن، لیس نزنید.

علت وجود و نگهداری دندان شیری

بسیاری از مردم تصور می‌کنند که وجود دندان شیری فقط به‌دلیل تمرینی برای دندان‌داشتن است. درنتیجه، اگر یکی از این دندان‌ها دچار پوسیدگی شود، چندان به آن توجه نمی‌کنند و از دندانپزشک می‌خواهند تا آن را بکشد.

درهر‌حال دندان های شیری افتادنی‌اند؛ اما باید بدانید دندان های شیری صرف‌نظر از جویدن غذا، کارکردهای بسیار مهمی برای کودکان دارند. اگر دندان شیری کودکی بسیار زودتر از موعد از بین برود، دندان دائمی او ممکن است کاملا در جای خود رشد نکند و در بزرگسالی، دندان‌های نامرتبی داشته باشد.

دندان های شیری در رشد گفتاری کودکان نیز نقش مهمی دارند. برخی از واژه‌ها با به‌کارگیری دندان‌ و زبان و لب‌ها ادا می‌شوند. برای نمونه، ادای حرف دال در واژه‌ی دندان، با تماس نوک زبان به دندان‌های ردیف جلو و بالا، ادا می‌شود. وقتی کودکان یاد می‌گیرند حرف بزنند، توانایی آنها در تلفظ درست واژه‌ها بسیار مهم است. درنتیجه، اگر دندان‌ها سر جای خود نباشند، مسلما گفتن عبارتی مانند «سه سیر سرشیر، سه شیشه شیر» دشوار می‌شود.

زمان طبیعی افتادن دندان

اگر اتفاق و حادثه‌ی خاصی برای دندان کودک نیفتد، دندان های شیری او به‌طور معمول در حدود شش‌سالگی می‌افتند. کودک در نه‌سالگی باید دوازده دندان دائمی داشته باشد. درواقع، آخرین دندان های شیری کودک در دوازده‌سالگی می‌افتند.

وجود دندان های شیری تا نوجوانی

گاهی پیش می‌آید که فردی همه‌ی دندان های شیری خود را از دست نمی‌دهد. برخی مواقع، دندان‌های دائمی هم رشد نمی‌کنند که نشان می‌دهد دندان های شیری درون لثه وجود دارند. (معمولا دندان‌های لترال ردیف بالا و دندان‌های آسیاب کوچک دوم، زمان زیادی در دهان باقی می‌مانند). تصویربرداری پانورامیک اشعه‌ی ایکس نشان می‌دهد که وضعیت دندان کودک‌تان چگونه خواهد بود.

با توجه به موارد بالا می‌توانید از سلامت دندان‌های کودک‌تان اطمینان پیدا کنید و در طی مراحل رشد کودک، بهترین مراقبت را از دندان‌های او به‌عمل آورید.

درمان یبوست نوزاد؛ علت یبوست نوزادان و ۶ درمان خانگی آن

اگر پدر یا مادر شده باشید، حتما می‌دانید خنده یا گریه‌‌ نوزاد دلبندتان بسیار مهم است. درواقع هر یک از این نشانه‌ها، راهنمایی است تا به‌کمک آن از سلامت نوزاد خود باخبر شوید. اما کشف علائم ناخوشی گاهی دشوار است خصوصا اگر این علائم با تغذیه نوزاد در ارتباط باشند. برای نمونه، تحرکات روده‌ی نوزاد عوامل بسیاری دارد. بسیاری از این تحرکات و علائمی که درنتیجه‌ی آنها بروز می‌کند، حکایت از مشکل مهمی به‌نام یبوست دارد. در این مقاله شما را با علائم و علت یبوست نوزاد و همچنین درمان یبوست نوزاد که شامل درمان های خانگی است آشنا خواهیم کرد.

علت یبوست نوزاد

نوزادان به دلائل مختلفی دچار یبوست می‌شوند. اما از عمده‌ترین دلائل یبوست نوزاد می‌توان به استفاده از شیر خشک، کم آبی بدن نوزاد، استفاده از برخی از مواد غذایی جامد، مشکلات مادرزادی مانند دیابت و کم کاری تیروئید، آلرژی‌ها و مسمومیت‌ غذایی، مصرف داروهای مختلف مانند آنتی بیوتیک و استامینوفن و وجود اختلال‌های متابولیکی در بدن نوزاد اشاره کرد.

علائم یبوست نوزاد چیست؟

نوزادی که تنها از شیر مادر تغذیه می‌کند، احتمالا هر روز به دفع مدفوع نیازی نداشته باشد. اغلب، تمام مواد مغذیِ مصرفی ازسوی نوزاد جذب بدنش می‌شود. این موضوع بسیار رایج است. درواقع، تقریبا همه‌ی نوزادانی که فقط از شیر مادر تغذیه می‌کنند، هرگز به یبوست دچار نمی‌شوند. از سوی دیگر، نوزادانی که شیرخشک مصرف می‌کنند، ممکن است درطولِ روز ۳ تا ۴ بار یا هرچندروز یک‌بار تخلیه مدفوع داشته باشند. درهرحال، الگوی دفعِ نوزادان عادی و سالم به‌شکلی گسترده‌ متنوع است. این الگو غالبا تحت‌تأثیر شیری است که مصرف می‌کنند.

برای بررسی الگوی دفع و وضعیت یبوست نوزاد باید دید که آیا نوزاد به‌جز شیر، از مواد غذایی جامد هم تغذیه می‌کند؟ چه غذاهای خاصی به او داده می‌شود و… . اگر با نشانه های یبوست آشنا باشید، راحت‌تر می‌توانید مسائلی را که ممکن است مشکل‌آفرین باشند، شناسایی و از بروز آنها جلوگیری کنید. درادامه نشانه های یبوست را بیشتر توضیح می‌دهیم:

۱. کم بودن تعداد دفع

تعداد دفعات دفع مدفوع نوزاد، به‌ویژه هنگامی که غذایی جدید می‌خورد، دچار نوساناتی خواهد شد. اگر نوزادتان چند روز مدفوع نکرده است و پس از این مدت، مدفوعی سفت دارد، زنگ خطر برای احتمال ابتلای او به یبوست به‌صدا درآمده است. تعداد دفعاتِ دفع تنها راه شناسایی یبوست نیست؛ بلکه برای تشخیص این موضوع باید به بافت مدفوع هم توجه کنید (مثلا اینکه مدفوع سفت است یا نه).

۲. پرهیز از دفع

اگر فرزندتان از مدفوع کردن پرهیز می‌کند، احتمالا به یبوست دچار است. بچه‌هایی که دچار یبوست می‌شوند، هنگام دفع، مدفوعی سفت و به‌رنگ خاکِ رس خواهند داشت. به همین خاطر، خارج‌شدن آن از روده با فشاری بیش از حالت عادی همراه است. در این حالت، ممکن است کودک در هنگام دفع، گریه کند یا نِق بزند.

۳. وجود خون در مدفوع

وجود رگه‌هایی از خون در مدفوع نوزاد، نشانه‌ی این است که احتمالا در هنگام دفع فشار زیادی متحمل شده است. زور زدن و فشار‌ آوردن برای دفع یا وجود مدفوعی سفت باعث ایجاد پارگی‌هایی جزئی دور دیواره‌ی مقعد می‌شود. به همین خاطر، کمی خون در مدفوع دیده خواهد شد.

۴. سفت شدن شکم

گاهی شکمِ سفت نشانه‌ای از یبوست نوزاد است. باد و فشاری که در شکم در اثر یبوست ایجاد می‌شود، باعث سفتیِ شکم نوزادتان می‌شود.

۵. پرهیز از خوردن

کودکی که دچار یبوست است، میلی به خوردن ندارد. درحقیقت، خوردن در این شرایط، به ناراحتی‌هایی که به‌واسطه‌ی یبوست ایجاد می‌شوند، دامن می‌زند؛ به همین دلیل، کودک اشتهای خود را از دست می‌دهد.

درمان های خانگی برای یبوست نوزاد

اگر در نوزاد خود، علائم یبوست می‌بینید، می‌توانید راه‌های گوناگونی را برای درمان یبوست شیرخواران بیازمایید:

۱. تغییر شیر مصرفی نوزاد

اگر نوزادتان فقط از شیر مادر تغذیه می‌کند، یبوست ممکن است ریشه در غذای مصرفی مادر داشته باشد. این مشکل چندان پیش نمی‌آید؛ اما بررسی کنید و ببینید اگر این موضوع درست است، رژیم غذایی مادر را تغییر دهید. کودکانی هم که شیرخشک مصرف می‌کنند، باید نوع شیرشان را تغییر بدهند. این تغییر دستِ‌کم تا هنگامی که یبوست نوزاد از بین برود، لازم است. حساسیت به برخی از مواد غذایی ممکن است باعث یبوست شود.

۲. مصرف مواد غذایی جامد

برخی از مواد غذایی جامد یبوست‌زا هستند؛ اما برخی دیگر می‌توانند آن را رفع کنند. اگر فرزندتان به‌تازگی درحال مصرف مواد غذایی جامد است، بهتر است به رژیم او کمی مواد غذایی فیبردار بیفزایید:

  • بروکلی؛
  • گلابی؛
  • آلو بخارا؛
  • هلو؛
  • سیب بدون پوست.

به‌جای غلاتِ تصفیه‌شده و برنجک، به نوزادتان غلاتِ پخته‌شده مانند جو یا جو دوسر بدهید. نان با آرد غلات کامل، بیسکویت‌های تُرد و غلات سبوس‌دار می‌توانند یبوست را از بین ببرند.

۳. مصرف غذای صافشده

اگر نوزادتان بالای ۶ ماه است و هنوز مصرف غذاهای جامد را شروع نکرده است، غذاهایی را که پیش‌تر اشاره کردیم، به‌شکل صاف‌شده و پوره به او بدهید. یادتان باشد که میوه‌ها و سبزیجات حاوی مقادیر زیادی فیبر هستند که به جلوگیری از یبوست کمک شایانی می‌کنند. برخی سبزی‌ها و میوه‌ها نیز به دفع آسان‌تر مدفوع، کمک می‌کنند.

۴. مصرف مایعات کافی

آب‌رسانی مناسب و کافی برای تحرک روده‌ها و دفع، بسیار حیاتی و مهم است. شیر و آب برای جلوگیری از یبوست بسیار مفیدند. در نوزادان بالای ۶ ماه، مصرف گاه‌به‌گاهِ آلوبخارا و آب گلابی به انقباضات بیشتر روده برای دفع کمک می‌کند. اگر طعم آبمیوه برای فرزندتان شیرین و غلیط است، بهتر است به آن کمی آب بیفزایید. چنانچه نوزادتان کمتر از ۶ ماه است، برای دادن هرگونه ماده‌ی غذایی به‌جز شیر مادر یا شیرخشک باید با پزشک هماهنگ کنید.

۵. تشویق به ورزش

حرکات بدنی باعث افزایش سرعت گوارش می‌شود. یکی از فواید ورزش این است که کمک می‌کند مواد غذایی در بدن زودتر سروسامان پیدا کنند. اگر نوزادتان هنوز راه نمی‌رود، با حرکاتی مانند پادوچرخه به تحرک بدنی او و جلوگیری از یبوست کمک کنید.

۶. ماساژ نوزاد

ماساژ نوزاد می‌تواند به درمان یبوست او کمک کند. معده و قسمت پایینی آن را به‌آرامی بمالید و ماساژ دهید تا حرکات روده کمی بیشتر شود و روده‌ها برای دفع تحریک شوند. این کار را درطول روز چندین بار تکرار کنید تا سرانجام به دفع بینجامد.

راه های دیگر درمان یبوست نوزاد چیست؟

اگر همه‌ی پیشنهادهای بالا را عملی کرده و نتیجه‌ای نگرفته‌اید، باید سراغ راه‌های دیگری بروید. بیشتر این ترفندها در منزل قابل‌انجام هستند؛ اما چنانچه تاکنون، آنها را امتحان نکرده‌اید، بهتر است از قبل با پزشک صحبت کرده و شیوه‌ی کار را از او یاد بگیرید. این ترفندها شامل موارد زیر است:

۱. شیاف گلیسیرین

اگر در مدفوع نوزاد رگه‌هایی از خون قرمزِ شفاف دیده‌اید، احتمالا مقعد در هنگام دفعِ مدفوع سفت، دچار پارگی اندکی شده است؛ گاهی با استفاده از شیاف می‌توانید مشکل یبوست را حل کنید. شیاف گلیسیرین بدون نسخه در داروخانه به‌فروش می‌رسد و می‌توان از آن در منزل بهره گرفت. اگر کودکی بالای ۲ سال دارید، برای استفاده از شیاف، دستورالعمل مصرف را از روی جعبه‌ی دارو بخوانید و اگر فرزندتان زیر ۲ سال است، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.

۲. مُلیِنها

وقتی سایر ترفندهای رفع یبوست جواب نداد، باید سراغ داروهای ملینی بروید که برای نوزادانِ بالای ۶ ماه در داروخانه‌ها بدون نسخه تجویز می‌شوند. داروهای ملین از عصاره مالت یا پودر بارهنگ کتانی (مِتاموسیل) درست می‌شوند. این مواد به نرم‌شدن شکم و مدفوع کودکان کمک می‌کنند؛ اما برای مصرف نوزادان توصیه نمی‌شوند. پیش از مصرف ملین برای کودکان زیر ۱ سال باید حتما با پزشک صحبت کنید.

با پزشک کودک مشورت کنید

اگر درباره‌ی یبوست نوزاد دچار آشفتگی و نگرانی شده‌اید، به خودتان تردید راه ندهید و به‌سرعت نزد متخصص کودک بروید. در بیشتر موارد، یبوست به‌خودی‌خود حل می‌شود یا بهره‌گیری از درمان‌های خانگی، آن را از بین می‌برد. شاید هم ترکیبی از روش‌ها موردنیاز باشد. چنانچه روش‌های خانگی اثربخش نبود، با پزشک مشورت کنید و از او کمک بگیرید. پزشک می‌تواند براساس نشانه‌ها و علائم تشخیص دهد که آیا مشکلی جدی در میان است یا خیر؛ پس نگران نباشید.

هشدار! این مطلب صرفا جنبه آموزشی دارد و برای استفاده از آن لازم است با پزشک یا متخصص مربوطه مشورت کنید.

منبع: 1

کلمات کلیدی : مراقبت – دندان شیری-رویش-افتادن

برچسب ها :

برای امتیاز به این نوشته کلیک کنید!

کل :
میانگین :
اشتراک در
اطلاع از
guest

0 نظرات
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها
0
افکار شما را دوست داریم، لطفا نظر دهید.x