/ دامداری / آشنایی با فلامینگو
آنچه در این مقاله می‌خوانید

آشنایی با فلامینگو؛ این پرنده زیبای صورتی

فلامینگو (Flamingo) پرنده‌ای از راسته بال آتشی سانان به شمار می‌آید که به دلیل رنگ پرهای خود شهرت دارد. در این مقاله به بررسی مشخصات ظاهری فلامینگو، تغذیه، جفتگیری، زیستگاه این پرنده و غیره می پردازیم.

فلامینگو که شباهت زیادی به لک لک ها دارد، پرنده‌ای از راسته بال آتشی سانان به شمار می‌آید و به دلیل رنگ پرهای خود شهرت زیادی دارد. فلامینگوها را با نام‌های بال آتشی، مرغ آتشی، مرغ حسینی، سرخاب و غاز سرخ نیز می‌شناسند. فلامینگوها در دریاچه‌های کم‌عمق، باتلاق‌های حرا و جزایر شنی آفریقا، آسیا، اروپا و آمریکا یافت می‌شوند.

مشخصات ظاهری فلامینگوها

فلامینگو پرنده‌ای است با پاهای بلند، منقار خمیده و گردن خمیده بلند و بدنی بسیار کشیده که پر و بال‌هایی به رنگ صورتی و سفید دارد. فلامینگوها در حدود 130 سانتی‌متر طول دارند و در کنار آب از سایر پرندگان متمایز هستند. فلامینگوها نسبت به فلامینگوهای کوچک جمعیت و پراکندگی بیشتری دارند. نرها و ماده‌های این پرنده شبیه هم هستند، اما پرنده ماده کمی کوچک‌تر است و سفیدی بال و پرش به تدریج به رنگ صورتی و سپس قرمز می‌رود. اندازه فلامینگوهای جوان تقریباً نصف فلامینگوهای بالغ هستند و خاکستری مایل به قهوه‌ای به نظر می‌رسند.

فلامینگوی کوچک با رنگ صورتی‌اش از فلامینگو بالغ متمایز می‌شود. پرهای اولیه و ثانویه سیاه و پاها و منقار به رنگ قرمز هستند. اما نوک منقاری سیاه دارد. هنگام پرواز، پاها و گردن خود را دراز کرده و در امتداد بدن خود قرار می‌دهد و سر خود را کمی پایین نگه می‌دارد.

فلامینگو به آرامی راه می‌رود و در حالی که سر و منقار خود را در آب کم عمق فرو می‌برد، می‌تواند غذا پیدا کند. قد فلامینگوها معمولاً بین 90 تا 150 سانتی‌متر است و وزنشان حداکثر به 3.5 کیلوگرم می‌رسد.

مشخصات پر فلامینگو

پرهای فلامینگو به قدری زیبا و شفاف است که چشم هر بیننده‌ای را به خود جلب می‌کند. زیرا این پرندگان اصولاً به پر آرایی نیز علاقه زیادی دارند. آن‌ها حدود 15 تا 30 درصد از روز را صرف تمیز کردن پرهای خود می‌کنند. در بدن آن‌ها غدد چربی تولید می‌شود که از طریق منقارشان، چربی را به پرها منتقل می‌کنند تا با پخش آن در تمام بدن، پرهای شفاف و براق‌تری داشته باشند. 

زیستگاه فلامینگوها

فلامینگوها در باتلاق‌های کم عمق ساحلی، تالاب‌هایی از دریاچه‌ها، لجن‌ها و… یافت می‌شوند و در همه قاره‌ها به ‌جز قطب جنوب زندگی می‌کنند. فلامینگوها بین 15 تا 20 سال در طبیعت زندگی می‌کنند. اکثر پرنده شناسان، فلامینگوها را به چهار گونه تقسیم می‌کنند:

  • فلامینگوهای بزرگ که در آفریقا، آسیای جنوبی و اروپا و در جنوب آمریکای جنوبی و هند غربی یافت می‌شوند.
  • فلامینگوهای کوچک که در دشت‌های بزرگ کنیا و تانگانیکا در آفریقا زندگی می‌کنند.
  • فلامینگوهای آندی و جیمس که این دو گونه کمیاب در دریاچه‌های مرتفع رشته کوه‌های آند در آمریکای جنوبی زندگی می‌کنند.

فلامینگوهای وحشی زمانی در جنوب فلوریدا زندگی می‌کردند، اما مردم آن‌ها را به خاطر پرهای زیبایشان از بین بردند. 

تغذیه فلامینگوها

فلامینگو با منقار منحنی و صاف خود تغذیه می‌کند. این پرنده‌ها هنگام غذا خوردن نفس خود را حبس می‌کنند. همچنین آن‌ها هنگام تغذیه چندین ساعت در روز منقار خود را وارونه نگه می‌دارند. بنابراین آن‌ها می‌توانند غذای خود را هنگام شنا در آب پالایش کنند. بیشتر فلامینگوها از انواع میگوها، پلانکتون، جلبک و موجودات سخت پوست دریاچه‌ها، حلزون و گیاهان آبزی تغذیه می‌کنند.

تأثیر تغذیه در رنگ بدن فلامینگو

رنگ بدن فلامینگوها کاملاً سفید است اما قسمتی از بال‌های آن‌ها به رنگ قرمز یا صورتی است. این رنگ قرمز یا صورتی به غذایی که می‌خورند وابسته خواهد بود. در نتیجه اگر فلامینگوها برای مدتی غذاهای غنی از کاروتن نخورند (کاروتن ماده‌ای است که در هویج یافت می‌شود)، رنگ صورتی و قرمز بال‌هایشان از بین می‌رود و خاکستری می‌شوند.

آنزیم‌های موجود در کبد فلامینگوها رنگ‌دانه‌های کاروتنوئیدی وارد شده به بدن آن‌ها را می‌شکنند و از تجزیه این رنگ‌دانه‌ها، مولکول‌هایی به رنگ‌های صورتی و نارنجی تولید می‌شود که روی بال‌ها، منقار و پاهای این پرندگان رسوب می‌کنند. به همین سبب، گروه‌هایی از فلامینگوهایی که از جلبک‌ها تغذیه می‌کنند، معمولاً بسیار پررنگ‌تر از فلامینگوهایی هستند که حیوانات کوچک آبزی را شکار می‌کنند.

اغلب برای فلامینگوهایی که اسیر هستند و در قفس نگهداری می‌شوند، رژیم غذایی خاصی که شامل انواع میگو و مواد افزودنی مانند بتاکاروتن است در نظر می‌گیرند. با این حال اگر رژیم غذایی آن‌ها را تغییر دهیم، این فلامینگوها نارنجی نخواهند بود و رنگ آن‌ها در محدوده سفید تا صورتی کم رنگ متفاوت است.

جفت گیری و تخم گذاری فلامینگو

این پرنده‌ها سالی یک بار جفت می‌شود و لانه‌ای از جنس گل برای تخم‌گذاری می‌سازند. اغلب فلامینگوهای ماده در سوراخ لانه  یک تخم می‌گذارند و هر دوی‌شان به نوبت روی تخم می‌خوابند. در صورتی که تخم گذاشته شده از بین نرود و یا نشکند، والدین با همکاری یکدیگر از آن مراقبت کرده و آن را گرم نگه می‌دارند تا جوجه‌های فلامینگو بعد از چند هفته در لانه به دنیا بیایند.

پس از گذشت 30 روز جوجه‌ها با پرهای خاکستری یا سفید به دنیا می‌آیند. پرهای آتشی که به رنگ‌های نارنجی، قرمز و صورتی هستند تا سن سه سالگی در میان پرهای سفید آن‌ها دیده نمی‌شود.

پرنده مادر به مدت 5 تا 12 روز جوجه تازه متولد شده را با شیری که در جلوی شکم او تشکیل شده و دارای پروتئین و چربی بالایی است تغذیه می‌کند تا قدرت رشد جوجه را تقویت کند. جوجه برای دریافت این ماده مقوی که هیچ شباهتی به شیر مادر ندارد، دهان خود را به منقار مادر می‌چسباند.

جوجه فلامینگو پس از گذشت 5 روز لانه را ترک می‌کند و به گروه فلامینگوهای جوجه ملحق می‌شوند. اما او به لانه‌ای که در آن به دنیا آمده و توسط والدینش تغذیه می‌شود، باز می‌گردد. اما بعد از دو هفته می‌تواند به تنهایی به دنبال غذا بگردد.

ویژگی‌های رفتار اجتماعی فلامینگو

این پرندگان در گروه‌های چند هزار نفری زندگی می‌کنند و اغلب در گروه‌های بزرگ چند صد نفری دیده می‌شوند. آن‌ها بیشتر فعالیت‌های خود مانند تغذیه، مهاجرت، لانه سازی و تخم گذاری را گروهی انجام می‌دهند.

فلامینگوها با وجود جثه بزرگشان حیواناتی بسیار ضعیف هستند و به راحتی توسط شکارچیانی مانند شغال، روباه و پرندگان شکاری، شکار می‌شوند؛ به همین دلیل ترجیح می‌دهند در گروه‌های بزرگ زندگی کنند تا در امان بمانند. بودن در گروه‌های بزرگ، خطر شکار شدنشان را کم می‌کند.

دلیل ایستادن فلامینگوها روی یک پا

محققان نحوه زندگی این پرندگان زیبا (زنده یا مرده) را آزمایش کرده‌اند تا درباره مکانیسم‌های فیزیکی آن‌ها اطلاعات بیشتری کسب کنند و دریابید که داستان پشت این ماجرا چیست. جالب اینجاست که فلامینگوهای مرده‌ای وجود دارند که حتی این پرندگان مرده را می‌توان در حالت ایستاده روی زمین بدون تکیه دادن به جسم یا ایستادن روی اجسام جامد قرار داد. این بدان معنی است که هیچ انرژی یا نیرویی در آن وجود ندارد تا بدن را با انرژی نگه دارد.

مطالعات نشان داده است فلامینگوها از هیچ ماهیچه و عضله فعالی برای خوابیدن به صورت ایستا استفاده نمی‌کنند، در واقع حتی با این حرکت، انرژی خود را برای انجام فعالیت‌های بعدی‌شان ذخیره می‌کنند. این یک مکانیسم غیرفعال است که در پایی که در آن قرار دارد درگیر می‌شود. محققان آن را «مکانیسم ایستادن جاذبه‌ای منفعل» می‌نامند. ایستادن روی یک پا به انرژی و قدرت کمتری نسبت به ایستادن روی هر دو پا نیاز دارد. در زمان استراحت او، انرژی به حداقل می‌رسد.

فلامینگوها توانسته‌اند در طول سال‌ها روی پای خود بایستند، اگرچه دلیل دقیقی که چرا آن‌ها روند کسب این توانایی را طی کردند نامشخص است.

سخن پایانی

پرنده فلامینگو به دلیل رنگ پرهایشان بسیار شهرت دارند. این پرنده‌ها به دلیل نوع تغذیه‌ای که دارند، رنگ پرهایشان به این رنگ درآمده است. فلامینگوها به هنگام استراحت بر روی یک پای خود می‌ایستند و با این کار انرژی نیز برای خود ذخیره می‌کنند. این پرنده‌ها به صورت دسته جمعی زندگی می‌کنند و با این کار می‌توانند از دست شکارچیان راحت‌تر بگریزند .

کلیدواژه : مشخصات ظاهری فلامینگوها

مشخصات پر فلامینگو

زیستگاه فلامینگوها

تغذیه فلامینگوها

تأثیر تغذیه در رنگ بدن فلامینگو

جفت گیری و تخم گذاری فلامینگو

ویژگی‌های رفتار اجتماعی فلامینگو

دلیل ایستادن فلامینگوها روی یک پا

منبع :

1

معرفی «پلیکان»، پرنده غول پیکر و رقیب ماهیگیرها!

پلیکان پرنده‌ای با جثه‌ بزرگ، از خانواده پرندگان آبزی است که در ایران به مرغ سقا نیز معروف است. این پرنده منقار بزرگی دارد که کیسه‌ای برای ماهیگیری در زیر آن قرار دارد. در این مقاله به بررسی انواع پلیکان، تغذیه،شکار و غیره می‌پردازیم.

پلیکان با نام علمی (Pelecanidae) از خانواده پرندگان آبزی درشت اندام و راسته پلیکان سانان (Pelecaniformes)  است که به مرغ سقا نیز شهرت دارد. این پرنده منقار عجیب و گلویی رشد یافته دارد، به طوری که می‌تواند یک ماهی درشت را ببلعد و مقادیر زیادی طعمه را جمع آوری کند. 

از گذشته تا به امروز، پلیکان‌ها در اسطوره‌ها و افسانه‌ها ارتباط نزدیکی با انسان داشته‌اند. معمولاً صیادان و ماهیگیران به دلیل حس رقابت با پلیکان‌ها در ماهیگیری، رابطه خوبی با آن‌ها ندارند و معتقدند پلیکان‌ها تعداد ماهی‌ها را کاهش می‌دهند. مهم‌ترین خطراتی که نسل این پرنده را تهدید می‌کند، تخریب زیستگاه آن‌ها و تولید آلودگی صنعتی توسط انسان است. در حال حاضر جمعیت سه گونه از هشت گونه پلیکان‌ها در معرض خطر و انقراض است.

مشخصات ظاهری پلیکان

رنگ پلیکان نابالغ در ابتدا قهوه‌ای است و به تدریج رنگش به سفید چرک تغییر می‌کند. بقیه پرهای اولیه به صورت لکه‌های قهوه‌ای نامنظم در سطح بدن هستند. در زیر پوست قفسه سینه او، بال‌ها و زیر حنجره‌اش کیسه‌های هوایی وجود دارد که به او، این امکان را می‌دهد که بتواند زیر آب هم نفس بکشد. 

بر خلاف پرندگان دیگر، او تخم‌های خود را با سینه‌های خود گرم نگه نمی‌دارد، بلکه با پا روی تخم‌ها می‌خوابد و در نتیجه آنها را گرم می‌کند. پاهای این پرنده کوتاه است و هنگام راه رفتن بامزه به نظر می‌رسد. 

یکی از ویژگی‌های بارز این پرنده نداشتن زبان است. این پرنده بر خلاف همه پرندگان دیگر زبان ندارد. یکی دیگر از ویژگی‌های ظاهری آنها، وجود پرده کامل بین انگشتان پا است که به آن پای پارویی نیز می‌گویند.

اندازه و وزن

این پرنده غول پیکر بوده و در برخی از گونه‌های آن‌، طول بال‌ها تا ۳ متر و وزن آن‌ها به ۱۵ کیلوگرم می‌رسد؛ آنها یکی از بزرگ‌ترین پرندگانی هستند که پرواز می‌کنند. این پرندگان می‌توانند پروازی طولانی و در ارتفاع  بالا داشته باشند، سنگین‌ترین نوع آن، گونه سفید بزرگ است که وزن آن حدود ۹ الی ۱۵ کیلوگرم است. کوچک‌ترین و سبک‌ترین نوع نیز، گونه قهوه‌ای است که طولی در ابعاد ۱ الی ۱.۵ متر و وزنی در حدود ۳.۵ کیلوگرم دارد.

کیسه جادویی پلیکان

بارزترین ویژگی ظاهری همه آنها در نگاه اول، کیسه پوستی چروکیده زیر منقارشان است. این کیسه بسیار منعطف است و تا انتهای گلو باز می‌شود. برخی تصور می‌کنند که آنها از این کیسه برای نگهداری غذا استفاده می‌کنند، در حالی که آن‌ها از این کیسه برای ماهیگیری استفاده می‌کنند. این کیسه در هنگام ماهیگیری می‌تواند بیش از ۱۰ لیتر آب را در خود جای دهد که معادل ۷ بطری ۱.۵ لیتری است.

حجم کیسه زیر گلو در این پرندگان، ۳ برابر حجم معده آن‌هاست. اما آیا پرنده‌ای می‌تواند با این حجم پرواز کند؟ پاسخ منفی است. این پرنده نمی‌تواند با کیسه‌ای زیر گلوی خود به خوبی پرواز کند، زیرا گردنش کشیده می‌شود تا بقایای غذا وارد مری شود، در حالی که گردن باید در طول پرواز کاملاً فشرده شود.

طول عمر پلیکان

طول عمر این پرنده در محیط طبیعی حدود ۱۵ تا ۲۵ سال است.

ویژگی‌های رفتاری پلیکان‌ 

زمانی که آنها غذا نمی‌خورند، به کارهای دیگری مشغول‌اند. گاهی چرت می‌زنند و گاهی طعمه‌ای را شناسایی می‌کنند، یا زمانی را آفتاب می‌گیرند. هنگام غروب آفتاب چشمان خود را می‌بندند و سر خود را روی شانه‌هایشان قرار می‌دهند. همچنین پرهایش او را از سرمای شب محافظت می‌کند.

پلیکان‌ها به دلیل جثه بزرگشان کمتر شکار می‌شوند، اما پرنده آسیب دیده امکان دارد توسط سگ‌ها یا گربه‌های وحشی صدمه ببینند یا توسط پستانداران بزرگ‌تر شکار شود.

شکار گروهی

اغلب آنها برای شکار با هم همکاری دارند. بال‌های خود را روی سطح آب باز می‌کنند و می‌کوبند تا ماهی‌ها را مجبور کنند به سمت آب‌های کم عمق بروند. با این روش می‌توانند به راحتی ماهی‌ها را بگیرند. هنگام صید ماهی، مقدار زیادی آب وارد منقار او می‌شود که قبل از بلعیدن ماهی، سر را به سمت جلو حرکت می‌دهد تا آب اضافی آن خارج شود.

آنها می‌توانند روزانه تا ۲ کیلوگرم ماهی بخورد.

زندگی گروهی

این پرنده عاشق زندگی گروهی و اجتماعی است و در گروه‌های چند صد نفری از آنها زندگی می‌کند؛ بسته به گونه‌ای که دارد، در درختان، درختچه‌ها یا روی زمین لانه می‌سازد.

اوج‌گیری پرواز

آنها بسیار بلند و باشکوه پرواز می‌کنند و می‌توانند با بال‌های بزرگ خود مانند عقاب به ارتفاعات بلند اوج بگیرند و پرواز کنند. البته اوج‌گیری بدون کمک باد کمی برایشان سخت است. 

پلیکان‌ها برای پرواز، بال‌های خود را روی سطح آب باز می‌کنند و هر دو پا را به هم می‌زنند تا سرعت کافی برای بلند شدن را به دست آورند. به طور کلی راز پرواز این پرنده، در تفاوت‌های اندک فشار هوای ایجاد شده توسط امواج نزولی و صعودی نهفته است. سرعت پرواز او می‌تواند به حدود ۵۶ کیلومتر در ساعت برسد. 

این پرنده قادر است تا ۲۴ ساعت روی زمین پرواز کند.

زیستگاه پلیکان

آن‌ها پرندگان مهاجر هستند و مانند سایر پرندگان مهاجر دنیا بین زیستگاه‌های زاد و ولد و زمستان گذرانی مهاجرت می‌کنند. آنها پرندگان آب زی هستند، بنابراین زیستگاه آن‌ها دریاچه‌های آب شیرین و لب شور، رودخانه‌های بزرگ و سواحل آن‌هاست. 

پلیکان‌ها در تمام قاره‌ها به جز قطب جنوب زندگی می‌کنند و از تاسمانی تا سواحل غربی کانادا یافت می‌شوند. البته بیشتر آنها در مناطق گرم زندگی می‌کنند. آن‌ها را می‌توان در سراسر ساحل و در امتداد رودخانه‌های منتهی به دریا جستجو کرد. 

در ایران گونه سفید آن در فصل تابستان در دریاچه ارومیه دیده می‌شود، اما در سیستان و بلوچستان نیز دیده شده و تقریباً به تمام تالاب‌های سراسر کشور مهاجرت می‌کنند.

گونه‌های پلیکان

این پرنده دارای ۷ گونه است که ۲ گونه آن، یعنی سفید (مرغ سقای) و خاکستری در ایران یافت می‌شود.

  1. پلیکان سفید بزرگ
  2. پلیکان سفید آمریکایی
  3. پلیکان استرالیایی
  4. پلیکان خاکستری
  5. پلیکان نوک‌خال‌خالی
  6. پلیکان قهوه‌ای
  7. پلیکان پرویی
  8. پلیکان پشت‌صورتی

غذای پلیکان

غذای اصلی آنها عمدتاً از ماهی است، اما از دوزیستان، خزندگان، سخت‌پوستان، حشرات، پرندگان و حتی پستانداران نیز تغذیه می‌کنند. اگر خیلی گرسنه باشد، حتی مرغ دریایی هم می‌خورد. او قادر است یک پرنده را به طور کامل ببلعد.

کیسه زیر منقار این جانور برای صید ماهی در آب استفاده می‌شود، همچنین از آن برای نگهداری غذای بلعیده شده برای تغذیه جوجه‌های جوان خود استفاده می‌کند. علاوه بر این، پلیکان از این کیسه برای خنک شدن خود در روزهای گرم استفاده می‌کند. نوع و اندازه طعمه به محل، گونه و اندازه او بستگی دارد. آنها مسافت‌های طولانی را برای یافتن طعمه و همکاری در شکار، تخم‌ریزی و تولید مثل طی می‌کنند. 

به طور معمول این پرندگان، روزانه تا ۱.۵ کیلوگرم ماهی می‌خورند و در برخی نقاط گروه‌های بسیار بزرگی تشکیل می‌دهند.

جفت‌گیری و تولیدمثل پلیکان‌ها

جفت‌گیری

گونه‌های خاصی از آنها می‌توانند در تمام طول سال جفت‌گیری کنند، اما برخی دیگر در فصول خاصی عمل جفت‌گیری را انجام می‌دهند. نوع نر در طول جفت‌گیری از روش‌های مختلفی استفاده می‌کند؛ برخی با تغییر رنگ کیسه گردن یا صورت و برخی با پرهای رنگارنگ خود، توجه جنس ماده را به خود جلب می‌کنند.

لانه‌سازی مشترک

پلیکان‌های نر و ماده با هم همکاری دارند تا لانه‌هایی از چوب و برگ درختان، در نزدیکی آب بسازند. نوع ماده معمولاً یک تا سه تخم می‌گذارد. والدین به نوبت تخم را بین پاهای خود قرار می‌دهند تا آن‌ها را گرم نگه ‌دارند. 

دوره جوجه کشی بین ۲۸ تا ۳۶ روز است. جوجه‌های متولد شده با گرفتن غذا از منقار والدین تغذیه می‌شوند. این جوجه‌ها در ماه اول باید حدود ۳۰ بار در روز توسط والدینشان تغذیه شوند. جوجه‌ها در ۳ تا ۴ سال بالغ می‌شوند.

منبع :

1

برچسب ها :

برای امتیاز به این نوشته کلیک کنید!

کل :
میانگین :
اشتراک در
اطلاع از
guest

0 نظرات
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها
0
افکار شما را دوست داریم، لطفا نظر دهید.x