/ پزشکی / کیست مویی چیست؟
آنچه در این مقاله می‌خوانید

کیست مویی چیست؟

کیست مویی یا سینوس پیلونیدال که در انگلیسی با نام Pilonidal cyst شناخته می شود، یکی از شایع ترین بیماری های نشیمنگاهی در بین جوانان، افراد مسن و به خصوص مردان است. که در اثر برگشتن مو به داخل پوست و رشد آن اتفاق می افتد. اگر کیست مویی درمان نشده باقی بماند، عفونت ایجاد شده و در موارد بسیار حاد می تواند وارد جریان خون شود. این عارضه در هر قسمتی از پوست می تواند اتفاق بیفتد ولی شایع ترین آن از نوع مقعدی یا همان پایین کمر می باشد. خوشبختانه امروزه با وجود درمان کیست مویی با لیزر؛ هیچ نگرانی در رابطه با این بیماری وجود ندارد چون به صورت قطعی عفونت را از بین می برد.

علائم کیست پیلونیدال

در ابتدا ممکن است به غیر از فرورفتگی کوچک و گودی مانند روی سطح پوست ، علائم قابل توجهی نداشته باشید. با این حال ، هنگامی که کیست آلوده شده و رشد کند، ، به سرعت به یک آبسه مقعدی ( بافت متورم و ملتهب پر از چرک) تبدیل می شود.

در مرحله اولیه فرد فقط یک برآمدگی کوچک مثل تیله پشت خود حس می کند. ولی وقتی بیماری پیشرفت کند، علائم آن نیز متفاوت ظاهر می شوند. نشانه های عفونت شامل موارد زیر هستند:

  • تورم و ملتهب شدن کیست
  • درد هنگام نشستن یا ایستادن
  • قرمز شدن پوست و احساس درد در اطراف ناحیه
  • چرک یا تخلیه خون از آبسه 
  • ایجاد بوی بد و مشمئز کننده
  • موهای بیرون زده از ضایعه
  • ایجاد بیش از یک کیست سینوسی ، یا سوراخ در پوست

همچنین ممکن است بیمار تب با درجه پایین را نیز تجربه کند. ولی این مورد بسیار کم پیش می آید.

چه زمانی برای کیست مویی باید به دکتر مراجعه کنیم؟

در صورت مشاهده هر یک از موارد زیر سریعا به دکتر کیست مویی مراجعه کنید:

  • به وجود آمدن هر یک از علائم این بیماری پیش از بروز عفونت
  • در صورت تب و لیزر شدید و خروج چرک
  • دیدن هرگونه جوش یا آبسه مقعدی بالای شکاف باسن

علت 

اگرچه علت پزشکی دقیقی ناشی از کیست مویی هنوز مشخص نشده است، اما اعتقاد بر این است که علت آن ترکیبی از:

  • تغییر هورمون ها بعد از بلوغ
  • رشد مو و اصطکاک ناشی از لباس
  • طولانی مدت نشستن 
  • چاقی مفرط
  • عدم رعایت بهداشت
  • ژنتیک بدنی

فعالیت هایی که باعث اصطکاک می شوند ، مانند نشستن ، می توانند موهای در حال رشد را در پایین کمر مجبور کنند به زیر پوست برگشته و در آنجا به رشد خود ادامه دهند. بدن این موها را جسم خارجی شناسایی کرده و نسبت به آن واکنش ایمنی نشان می دهد. این پاسخ ایمنی باعث ایجاد کیست های کوچک در اطراف موها می شود. بعضی اوقات ممکن است که کیست یک فرد در زیر پوست او به چند کیست مویی تبدیل شده و عفونت با سرعت بیشتری گسترش پیدا کند.

انواع کیست

صدها نوع مختلف کیست و توده هایی شبیه به کیست که کاذب هستند، وجود دارد. آنها می توانند تقریباً در هر نقطه از بدن شما رشد کنند. برخی کیست ها به عنوان بخشی از یک بیماری دیگر مانند PCOS یا PKD رخ می دهند. برخی از انواع متداول کیست و کاذب شامل موارد زیر هستند:

کیست پیلونیدال (بالا باسن)

کیست های پیلونیدال در انتها قسمت بالای باسن ایجاد می شوند. آنها معمولاً با پوست های مرده ، چربی های بدن ، مو و مواد دیگر پر می شوند.

این موارد بیشتر در مردان نسبت به زنان دیده می شود.عفونت های مزمن در این کیست ها ممکن است خطر ابتلا به نوعی سرطان پوست به نام کارسینوم (سرطان سلول سنگفرشی) را افزایش دهد. 

کیست اپیدرموئید

کیست اپیدرموئید برجستگی های کوچک و خوش خیمی هستند که با پروتئین کراتین پر شده اند. اگر فولیکول های مو و اطراف آنها در داخل پوست آسیب دیده باشد ، به احتمال بسیار زیاد فرد دچار کیست اپیدرموئید می شود.همچنین در موارد نادر ، کیست های اپیدرموئید می توانند ناشی از بیماری ارثی به نام سندرم گاردنر باشند.

کیست گانگلیون

این برجستگی های خوش خیم معمولاً در نزدیکی نواحی مچ دست یا روی دست ایجاد می شوند. با این حال ، آنها می توانند در نواحی مچ پا نیز ایجاد شوند. این کیست ها دلیل خاصی ندارند و اغلب داخل آنها پر از چربی است که عفونت ندارد. کیست های گانگلیون تمایل دارند در امتداد غلاف تاندون نزدیک مفصل ایجاد شوند. این توده های چربی در زنان بیشتر از مردان مشاهده می شوند.

چه کسانی بیشتر در معرض ابتلا به کیست مویی هستند؟

برخی از عوامل که می توانند شما بیشتر از بقیه را در معرض ابتلا به کیست های پیلونیدال قرار دهند ، عبارتند از:

  • چاقی مزمن
  • افزایش ابتلا مردان نسبت به زنان
  • ابتلا به مشکلات هورمونی
  • محدوده سنی جوانان (کیست های پیلونیدال بیشتر در افراد 20 ساله به وجود می آیند)
  • سبک زندگی بدون تحرک و ورزش نکردن
  • مشاغلی که نیاز به نشستن طولانی مدت دارند
  • موهای سفت یا درشت زائد در بدن

تشخیص کیست مویی چگونه انجام می شود؟

به طور معمول افراد با طهور اولین علائم به پزشک عمومی مراجعه می کنند. وی پس از بررسی بیمار را به جراح عمومی معرفی می کند.

پزشک متخصص می تواند کیست پیلونیدال را طی یک معاینه فیزیکی ساده و با پرسیدن سوالاتی در ارتباط با آن تشخیص دهد. همچنین دکتر ممکن است سوالاتی از شما بپرسد که در زیر چند مورد آنها را آورده ایم:

  • اولین بار چه زمانی علائم را احساس کردید؟
  • آیا قبلاً این مشکل را داشته اید؟
  • از زمان ورم و التهاب تب هم داشتید یا خیر؟
  • چه داروها یا مکمل هایی مصرف می کنید؟
  • آیا دچار تب شدید؟
  • آیا درد ناشی از کیست به اندازه ای است که شما را از خواب بیدار می کند؟

درمان

درمان قطعی کیست مویی با روش های تهاجمی از جمله لیزر درمانی و جراحی امکان پذیر بوده و روشهای دیگر از جمله دارویی، گیاهی و انواع روش های درمان در خانه ممکن است بتوانند از پیشرفت عارضه جلوگیری کنند، ولی به هیچ عنوان آن را برای همیشه از بین نمی برند. در مواردی مشاهده شده است که وضعیت کیست مویی بیماران به دلیل استفاده سرخود از روشهای دارویی  بدتر شده است. پس پیشنهاد می شود که اقدام به خود درمانی نکنید. 

روش های درمان کیست مویی با لیزر و جراحی باز معمولا در کلینیک های پزشکی انجام می شوند و متخصص پس از بی حس کردن محل به طور موضعی، یک برش کوچک برای تخلیه کیست ایجاد می کند. اگر کیست عود کند ، که اغلب اتفاق می افتد، ممکن است بخواهد با استفاده از روشهای دیگر آن را درمان کند.

نسبت به روش درمانی که به کار برده می شود، پزشک یکی از روشهای زیر را برای پس از جراحی انتخاب می کند:

  • باز گذاشتن زخم : در این گزینه ، زخم جراحی باز می ماند و روی آن پانسمان می شود تا از داخل به بیرون بهبود یابد. این روند منجر به زمان بهبودی طولانی تر می شود اما معمولاً خطر عفونت مکرر کیست پیلونیدال کمتر است.
  • بستن زخم با بخیه : در حالی که زمان بهبود این روش کوتاه تر است، اما خطر عود کیست بیشتر است. برخی از جراحان برش را در کنار شکاف باسن ایجاد می کنند  که ترمیم آن بیشتر طول می کشد.

لازم به ذکر است که درمان کیست مویی با لیزر نسبت به روش های دیگر احتمال عود نداشته و دوره نقاهت کوتاه تری هم دارد. در این روش درمانی، عفونت از ریشه سوزانده می شود و بیمار در کمتر از یک هفته می تواند به کارهای روزمره خود ادامه دهد.

عوارض کیست مویی

کیست مویی به مرور زمان دردناک تر شده و می تواند نشستن، ایستادن یا راه رفتن طولانی مدت را دشوار کند. که تمام اینها می توانند در کار فرد یا رانندگی او اختلال ایجاد کنند.
برخی از افراد ممکن است به طور دردناکی تجربه عود کیست پس از عمل جراحی باز یا استفاده از روشهای دارویی را داشته باشند که این عارضه نیز از عوارض جراحی به شمار می آید. طبق گزارشی که در سال 2018 در مجله تحقیقات جراحی منتشر شد، عود بیماری پیلونیدال پس از درمان تا 30 درصد است.
علاوه بر این، این کیست های مویی در پوست عفونت سیستمیک و کارسینوم سلول سنگفرشی را افزایش می دهند.

پیشگیری

خوشبختانه با انجام یک سری نکات ساده می توانید از پیش آمدن این عارضه دردناک به خوبی جلوگیری کنید:

  • تمیز نگه داشتن ناحیه مقعد و رعایت بهداشت
  • پرهیز از نشستن طولانی مدت
  • استفاده از لباس ها و لباس زیر های گشاد – دارای بافت الیاف طبیعی
  • از بین بردن و تراشیدن مرتب موهای زائد پشت کمر

سوالات متداول سینوس مویی

  • آیا کیست مویی خطرناک است؟

اگر در زمان مناسب درمان شود خیر. ولی در صورت عدم درمان ممکن است عفونت آن وارد خون شود که شدیدا خطرناک است.

  • چطوری میتوانیم از کیست مویی پیشگیری کنیم؟

بهترین روش پیشگیری شامل نپوشیدن لباس های تنگ، تمیز نگه داشتن ناحیه، جلوگیری از بلند شدن مو ها و نشستن به گونه ای می باشد به ناحیه دنبالچه فشار وارد نشود.

  • آیا کیست مویی خود به خودی درمان می شود؟

موهای برگشته به داخل بدن، خود به خود به حالت اولیه خود بر نمیگردند و وقتی کیست عفونی می شود، حتما توسط متخصص باید تخلیه شود.

  • آیا کیست مویی واگیر دار است؟

خیر. این عارضه از فردی به فرد دیگر منتقل نمی شود ولی در موارد خیلی نادر و نزدیک به صفر ممکن است که به صورت ارثی منتقل شود.

  • آیا ظاهر شدن هر سوراخی بالای شکاف باسن کیست مویی است؟

احتمالش وجود دارد زیرا در مراحل اولیه این سوراخ ها هیچ ترشحی ندارند و به مرور زمان چرکی می شوند.

  • آیا کیست مویی همیسه با بیرون زدگی مو خود را نشان می دهد؟

خیر. این عارضه در ابتدا به صورت یک برآمدگی سفت در پشت کمر نمایان شده و بهتر است که در این مراحل برای درمان آن اقدام شود.

  • علائم عفونت کیست مویی چیست؟

فرد در این مرحله سوزش، خارش و ترشحات دارد.

  • محل دقیق کیست مویی کجاست؟

محل دقیق این عارضه پوستی کمی بالاتر از شکاف باسن می باشد.

  • با درد کیست مویی چه کار کنیم؟

هرچه مدت بیشتری از بوجود آمدن کیست بگذرد و درمان نشده باقی بماند، میتواند درد آن بیشتر شود. در نتیجه هر چه سریع تر برای درمان باید اقدام کنید.

منابع :

1

2

برچسب ها :

برای امتیاز به این نوشته کلیک کنید!

کل :
میانگین :
اشتراک در
اطلاع از
guest

0 نظرات
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها
0
افکار شما را دوست داریم، لطفا نظر دهید.x