قانون آیین دادرسی مدنی
دادگاه می تواند راسا یا به درخواست هریک از اصحاب دعوا قرار معاینه محل راصادر نماید. موضوع قرار و وقت اجرای آن باید به طرفین ابلاغ شود.
ماده ۲۵۶ قانون آیین دادرسی مدنی
عدم تهیه وسیله اجرای قرار معاینه محل یا تحقیق محلی توسط متقاضی، موجب خروج آن از عداد دلایل وی می باشد. و اگر اجرای قرار مذکور را دادگاه لازم بداند تهیه وسائل اجراءدر مرحله بدوی با خواهان دعوا و در مرحله تجدیدنظر با تجدیدنظرخواه می باشد. در صورتی که به علت عدم تهیه وسیله، اجرای قرار مقدور نباشد و دادگاه بدون آن نتواند انشای رای نماید دادخواست بدوی ابطال و در مرحله تجدیدنظر تجدیدنظرخواهی متوقف ولی مانع اجرای حکم بدوی نخواهد بود.
دستور موقت یکی دیگر از درخواست هایی است که در واقع فوریت در آن لحاظ می شود. و اگر که در واقع درخواست شخص ذی نفع از اموری باشد که در واقع تعیین و تکلیف آن فوریت داشته باشد. با رعایت سایر شرایط دادگاه اقدام به صدور قرار دستور موقت می کند. ماده ۳۱۰ اما دستور موقت ویژگیهای اساسی دارد از جمله این که اقدامی است که در واقع به تبع اصل دعوا مطرح می شود. مانند تعیین خواسته ممکن است قبل از دعوا مطرح شود یا ممکن از ضمن اقامه دعوا پس از آن صورت گیرد. حتماً مستلزم این است دعوای اصلی هم مطرح شود و تا زمانی که در واقع قانونگذار تعیین کرده اقامه دعوا هم مطرح بشود. ماده ۳۱۸ در فرض اینکه شخص اقامه دعوا نکرده باید ظرف مدت ۲۰ روز از تاریخ صدور دستور موقت دعوای خودش را مطرح می کند
…..
این مدت در بحث تامین خواسته ۱۰ روز است مهلت طرح دعوا در دستور موقت ۲۰ و تامین خواسته ۱۰ روز است. اما دستور موقت می تواند در واقع درخواست بشود و صادر به شود که اصل دعوا گفتیم مطرح شده باشد. یا قابل طرح باشد فرض کنید مورد اجاره داده به دیگری در راستای تخریب توسط مستاجر یا تغییر اساسی یا بدهکار در صدد نقل و انتقال اموال خودش است می خواهد اموالش را مخفی کند که در واقع بحث آن کار آن نتوانند. و اموالش دسترسی پیدا کند اینجا زینب همان خواهان می تواند دستور موقت از دادگاه درخواست بکند بحث اجاره میشود. منع مستاجر از تخریب یا در بحث اموال می شود توقیف اموال فعل یا ترک فعل در قالب دستور موقت امکان پذیر است
خواسته دستور موقت باید متفاوت از طرح دعوا باشد نمی تواند واحد باشد خواسته دعوا در دست خواهان باید قرار بگیرد. قبل از اینکه حکم قطعی صادر بشود دستور موقت می تواند توقیف مال انجام کاری باشد یا من از انجام کاری ماده ۳۱۶ وقتی در قالب دستور موقت مالی توقیف می شود به منزله این نیست که در دست خواهان قرار بگیرد. خواسته خواهان استرداد یک دستگاه است برای این که دستگاه مورد نقل و انتقال قرار نگیرد در قالب دستور موقت آن را توقیف می کند. وقتی توقیف انجام شد نمی آید آن را مار را به خواهان بدهند چرا چون در واقع این امر مستلزم حکم اصلی است
منظور ماده ۳۱۶ از عمل یا انجام انجام عملی است که زینب به خاص نمی رساند
دستور موقت دادگاه تاثیری در اصل حکم ندارد ممکنه وارد ماهیت بشود و عمرا تلقی نکند دستور موقت یک اقدام موقتی است بنابراین یک پایانی دارد پایانش همان رای نهایی است اقداماتی میشود کرد با دستور موقت مثل جلوگیری از تخریب بنا نکته تفاوت دستور موقت با تامین خواسته بحث فوریت است صدور دستور موقت مستلزم احراز فوریت است ماده ۳۱۰ ماده ۵ این قرار توقیف عملیات اجرایی در واقع متمایز است با بحث دستور موقت اینجا صدورش مستلزم احراز فوری نیست کافی است در دادگاه دلایل شوهر را قوی بدانند دستور توقیف عملیات اجرایی صادر می شود
بنابراین فوریت نیاز نیز بررسی بشود و احراز بشود موضوع ۳۱۰ تا ۳۰۵ کاملاً متفاوت است یکی دیگر از ویژگیهای دستور موقت یک اقدام موقت است بحث و فوریت است صدور دستور موقت مستلزم احراز و فوریت است صدور دستور موقت مستلزم تامین است دادگاه مکلف است برای جبران خسارت احتمالی دستور موقت ممکن است اجرا شود از خواهان تامین مناسبی بگیرد ماده ۳۱۹ برای جبران خسارات ناشی از دستور موقت اخذ تامین مناسب را پیشبینی کرده است اما آن را محدود و منحصر به وجه نقد نمی کند و بنابراین لازم نیست که طعم این حتماً وجه نقد باشد
……
تشخیصنوع با دادگاه صادر کننده دستور موقت است که در واقع این تصویر هم قابل اعتراض نیست اما دستور موقت ماده ۳۲۴ و ۳۲۵ دستور موقت با صدور رای بدوی حتی اگر علیه خواهان هم باشد مرتفع نمیشود منتفی نمی شود با صدور رای نهایی پابرجا میماند ماده ۳۲۵ بنابراین دستور موقت با رای بدوی مرتفع نمی شود اجرای دستور موقت مستلزم این است که رئیس حوزه قضایی هم آن را تایید می کند تامین خواسته این ویژگی را ندارد نیاز به تجویز حوزه قضایی نیست اما این فوریت در دستور موقت تشخیصش با دادگاهی است که صلاحیت رد درخواست را دارد
فوریت را اثبات بکند دادگاه در واقع تشخیص فوریت با توجه به وضعیت کلیه امور را در نظر بگیرد و زمان رسیدگی به درخواست را ملاک قرار بدهد نه وضعیت آنها در زمان درخواست اگر درخواست دستور موقت قبل از اقامه دعوای اصلی باشد القاعده در خواست باید به دادگاهی ارجاع شود که صلاحیت رسیدگی به اصل دعوا را دارد اما اگر درخواست بعد از اقامه دعوا مطرح شده باشد درخواست باید به دادگاهی داده شود که دعوا در آنجا مطرح است اما گاهی از مواقع است که موضوع درخواست دستور موقت در حوزه دادگاهی غیر از دادگاه های ذکر شده است در این صورت در دادگاه محل وقوع انجام می شود درخواست کننده دستور موقت هم باید شرایطی داشته باشد
یک ذینفع باشد دو خواهان دعوای اصلی باشد دستور موقت وارد ثالث تبعی هم خودش را در دستور خواهان ذینفع بداند امکان پذیر است هزینه دستور
موقت همانند دعاوی غیر مالی است تغییر می کند اما در صورت دادگاه خودش را صالح بداند شرایط عمومی را محرز کند ماده ۳۱۹ باید برای جبران خسارت احتمالی که ممکن است به وسیله آن دستور موقت به وجود بیاید و تأمین مناسبی بگیرد از خواهان ممکن است به وسیله آن دستور موقت به وجود بیاید و تأمین مناسبی بگیرد از خواهان ممکن است شخصی موثر باشد از پرداخت هزینه دادرسی مثلاً آمده مطالبه مبلغ ۲ میلیارد تومان را کرده و هزینه دادرسی شده هفتاد میلیون تومان ندارد پرداخت کند آیا شخص مصر از سپردن تامین معاف است یا خیر خیلی معاف نیست حتی اشخاصی که از تعمیر دادرسی معاف هستند موثر هستند باید بپردازد
قانونگذار معیاری برای تامین پیشبینی نکرده است بنابراین مثل بحث تامین خواسته واگذار شده به تشخیص قاضی آن هم خسارتی مناسب تعیین می کند به میزان آن هم نمی توانند اعتراض بکنند این تعمیر حتماً باید وجه نقد باشد ضمانت نامه بانکی ارائه بدهد ضامن نمیتواند معرفی بکند نمی تواند سپردن تامین محسوب شود قانونگذار برای سپردن تامین مهلتی تعیین نکرده در عمل دادگاه مهلتی تعیین می کند متناسب باید باشد با میزان آن بعد از ابلاغ قابل اجرا است
…….
ماده ۱۱۷ اجرا قبل از ابلاغ هم امکان پذیر است باید درخواست بدهد تا بتواند قبل از ابلاغ اقدام کند فوریت مقرر در ماده ۳۲۰ آیا قبل اجرا می شود یا بعد از ابلاغ اجرا نیاز به ابلاغ اجرایی ندارد دستور موقت در چه صورتی مرتفع می شود دادگاه صادره آن را لغو می کند یک لغو دستور جهت دستور موقت مرتفع شود دادگاه آن را لغو می کند ۲ رفع اثر از دستور قبل از اقامه دعوا دستور موقت احراز شده باشد ظرف مدت بیست روز دعوا خودش را به دادگاه صادر کند ۳ رفع توقیف موقت تامین تا ابد باقی نمی ماند اگر تا یکماه اقدام نکند از طرف قاضی رفع توقیف موقت میشود
لغو دستور موقت زمانی است که درخواست کننده دستور موقت استرداد کند. در این فرض دادگاه دستور موقت را لغو میکند یا نهایی صادر می شود. مطالبه دستور موقت اگر دستور موقت صادر شده باشد اما اجرا نشده باشد در این فرصت شخص خوانده مستحق دریافت خسارت نیست. صورتی میتواند دریافت کند که قرار اجرا شده باشد. ماده ۳۲۳ اما اگر دستور موقت اجرا شده باشد متقاضی مطالبه خسارت نمی تواند تا تاریخ اصلی و رفع دعوا مطالبه خسارت بکند. ماده ۳۲۱ چون سهل و اصول است دادگاه هم آن را می پذیرد دادن ممکن است خسارتی به بار بیارد. ممکن است متقاضی شکست بخورد و باید خسارت در محلی که خسارت داده تامین بشود وقتی قابلیت و فروش ندارد قابلیت توقیف هم ندارد
کلمات کلیدی: آیین دادرسی – اقامه دعوا- دعوای واهی- تامین خواسته
منبع: کتاب دکترشمس