روش های مطالعه
روش چهارم: یادداشتبرداری به روش تحتاللفظی
یادداشتبرداری به روش تحتاللفظی از جمله سادهترین تکنیکهای یادگیری است که فقط به مهارت نوشتن نیاز دارد. این روش یادداشتبرداری در مقایسه با سایر روشها دارای اِشکالات فراوان است. با این حال، اگر هنوز به هیچ یک از روشهای یادداشتبرداری تسلط ندارید، توصیه میکنیم با همین روش شروع کنید.
برای یادداشتبرداری به روش تحتاللفظی فقط کافی است عین جملاتی را که میشنوید، بنویسید. تا جایی که امکان دارد از نمادها و علائم اختصاری استفاده کنید تا از صحبتهای گویندهی مطلب عقب نیفتید. هر بار که گوینده به بحث جدیدی وارد شد، ادامهی یادداشتهایتان را در خط بعدی بنویسید. بهتر است بین خطوط کمی فاصله بگذارید تا اگر بعداً خواستید نکتهای اضافه کنید، فضای کافی در اختیار داشته باشید.
این روش از بسیاری جهات در تضاد با روش جدولبندی است.
در یادداشتبرداری به روش تحتاللفظی لازم نیست برگههای یادداشتتان را قبل از شروع کلاس آماده کنید یا از محتوای آموزشی خبر داشته باشید. در صورتی که از صحبتهای گوینده عقب نیفتید و بتوانید کلمه به کلمهی توضیحات شفاهی ارائه شده را بنویسید، در نهایت یک یادداشت خیلی دقیق خواهید داشت. از این رو، در مواردی که احساس میکنید کلمه به کلمهی صحبتهای گوینده، پرمحتوا و ارزشمند است، به روش تحتاللفظی یادداشتبرداری کنید.
روش های مطالعه
یکی از اِشکالات یادداشتبرداری به روش تحتاللفظی این است که چون همهی اطلاعات را در قالب جمله و پشت سرهم مینویسید، درجهی اهمیت نکات مختلف مشخص نیست و نوشتههایتان سازماندهی خاصی ندارند. پس لازم است در سریعترین زمان پس از پایان کلاس، دستی به سر و روی یادداشتهایتان بکشید. این روش در مواردی که از روی منبعی مثل کتاب یا فایل صوتی ضبط شده یادداشتبرداری میکنید، کاملاً بیهوده است. در یادداشتبرداری از روی کتاب به روش تحتاللفظی، یک بار مجبورید تمام محتوای کتاب را دستنویس کنید و یک بار دیگر باید وقت بگذارید تا یادداشتهایتان را به صورت طبقهبندی شده دربیاورید. این در حالی است که میتوانید از همان اول، فقط به روش طبقهبندی رئوس مطالب عمل کنید. پس یادداشتبرداری به روش تحتاللفظی، بیشتر در مواردی به کارتان میآید که محتوای کامل منبع یادداشتبرداری را در اختیار نداشته باشید.
روش های مطالعه
روش پنجم: یادداشتبرداری به روش ترسیم نقشهی ذهنی
نقشهی ذهنی
به دانشآموزانی که به سبک یادگیری دیداری تمایل دارند، توصیه میکنیم حتما این روش را امتحان کنند. در یادداشتبرداری به روش ترسیم نقشهی ذهنی، ارتباط بین نکات مختلفی که از یک مفهوم مرکزی منشعب شدهاند، به شکل تصویری قابل مشاهده است. عبارت «نقشهی ذهنی» نخستین بار توسط تونی بوزان مطرح شد، اما قدمت ایدهی اصلی این روش به قرنها قبل برمیگردد. گفته میشود حتی فلاسفهی قرن سوم میلادی نیز در تصویرسازی مفاهیم از روشی مشابه نقشهی ذهنی استفاده میکردند.
ساختار نقشهی ذهنی به مغز انسان شبیه است. در یادداشتبرداری به روش ترسیم نقشهی ذهنی، به جای اینکه از بالای صفحه شروع به نوشتن کنید، نکتهی اصلی مطلب را داخل یک حباب در وسط صفحه قرار دهید. سعی کنید عبارت کلیدیای را که داخل حباب مرکزی مینویسید، بیشتر از یکی دو کلمه نباشد. نکات فرعی مربوط به نکتهی اصلی را در انتهای خطوط منحنیای که از حباب مرکزی منشعب شدهاند، یادداشت کنید. هرچه نکات فرعی جزئیتر میشوند، از ضخامت خطوط منحنی منشعب شده نیز کاسته میشود. در صورت امکان، از خودکارهای رنگی یا تصاویر مرتبط استفاده کنید تا برگهی یادداشتتان جذابتر شود.
دریادداشتبرداری به روش ترسیم نقشهی ذهنی، نکات مهم درس به شکلی منظم و منطقی طبقهبندی میشوند.
درطبقهبندی رئوس مطالب به روش کلاسیک، اطلاعات به شکل خطی سازماندهی میشوند؛ اما سازماندهی اطلاعات در یادداشتبرداری به روش ترسیم نقشهی ذهنی به شکل شعاعی صورت میگیرد. در این روش، فقط میتوانید پارهای از مهمترین نکات را یادداشت کنید. به عبارت دیگر، نقشهی ذهنی برای یادداشتبرداری از منابعِ با حجم اطلاعاتی زیاد، مناسب نیست. وقتی به روش ترسیم نقشهی ذهنی یادداشت مینویسید، بهتر است منبع اصلی یادداشتهایتان را در دسترس داشته باشید تا بتوانید برای مطالعهی بیشتر و کاملتر هر نکته به منبع اصلی رجوع کنید.
اگر توضیحات شفاهی ارائه شده در کلاس را به روش تحتاللفظی یا جدولبندی یادداشت کردهاید، میتوانید یادداشتهایتان را در مرحلهی بعد به نقشهی ذهنی تبدیل کنید. همچنین میتوانید برای تبدیل مطالب پیچیده و پرشاخ و برگ به نقشهی ذهنی، از ابزارهای رایانهای ترسیم نقشهی ذهنی کمک بگیرید.
۲. نرمافزارهای یادداشتبرداری
برخی افراد ترجیح میدهند به جای اینکه به روش دستی یادداشت بنویسند، از نرمافزارهای یادداشتبرداری استفاده کنند. نرمافزارهای یاداشتبرداری علاوه بر اینکه موجب افزایش کارآمدی میشوند، در صرفهجویی در وقت نیز تأثیر دارند. هر نرمافزاری قابلیتهای منحصر به فردی دارد که با اطلاع از این قابلیتها میتوانید مناسبترین نرمافزاری را که به کارتان میآید، انتخاب کنید. در ادامه، با کارآمدترین این نرمافزارها آشنا خواهید شد که سرعت یادگیری را به طرز قابل توجهی افزایش میدهند.
اِوِرنُت (EverNote)
خدمات سرویس آنلاین اِوِرنُت از سال ۲۰۰۸ آغاز شد. نرمافزار اِوِرنُت یک ابزار چند پلتفرمی است که از طریق اتصال به اینترنت فعال میشود و بر روی گوشیهای تلفن همراه، و نیز سیستم عاملهای ویندوز (Windows) و مَک (Mac) قابل اجرا است. از جمله قابلیتهای این نرمافزار عبارتند از ذخیرهی یادداشتها، سازماندهی یادداشتها، برچسبگذاری موقعیت مکانی، تصویربرداری، اسکن اَسناد، ضبط صدا، تنظیم یادآوری برای یادداشتها و ذخیرهی محتوا از صفحات وب، اشتراکگذاری یادداشتها و همگامسازی اطلاعات بین دستگاههای مختلف. از دیگر امکانات این نرمافزار میتوان به قابلیت جستجوی پیشرفته، رابط کاربری قابل تنظیم و گنجینهی عظیمی از ویژگیها و برنامههای افزودنی اشاره کرد.
اِوِرنُت حدود ۱۰۰ میلیون کاربر فعال دارد. این نرمافزار را میتوانید به صورت رایگان دانلود کنید.
همچنین میتوانید با پرداخت سالانه ۴۵ دلار در ردیف کابران پریمیوم (Premium) قرار بگیرید و از خدمات کاملتر این نرمافزار بهرهمند شوید. کاربرانی که از خدمات رایگان اِوِرنُت استفاده میکنند، میتوانند ماهانه فقط ۶۰ مگابایت اطلاعات ذخیره کنند، اما کاربران پریمیوم به حجم ماهانه ۱ گیگابایت دسترسی خواهند داشت. اشتراکگذاری یادداشتها در نسخهی رایگان این نرمافزار امکانپذیر است، اما کاربران پریمیوم علاوه بر اشتراکگذاری از امکان ویرایش گروهی یادداشتها نیز برخوردار هستند. کاربران پریمیوم همچنین میتوانند از خدمات این نرمافزار به صورت آفلاین و بدون اتصال به اینترنت استفاده کنند.
ناکافی بودن گزینههای تنظیم یادآوری برای یادداشتها یکی از اشکالاتی است که معمولا در ارتباط با این نرمافزار مطرح میشود. محدودیت حجم ذخیرهی اطلاعات در نسخهی رایگان اِوِرنُت نیز دیگر اشکالی است که برخی کاربران را با مشکل مواجه میکند. اما در مجموع، اِوِرنُت یک نرمافزار کاربرپسند است که تجربهای متفاوت از یادداشتبرداری دیجیتال را برای کاربران به ارمغان میآورد.
سیمپِلنُت (SimpleNote)
سیمپِلنُت در سال ۲۰۰۸ متولد شد. این نرمافزار تحت وب روی سیستم عاملهای آیاُاِس (iOS)، مَک و اندروید Android) و نیز دستگاههای کتابخوان کیندِل Kindel) قابل اجرا است. کاربران این نرمافزار میتوانند اطلاعاتی را که ذخیره کردهاند، با سایر کاربران به اشتراک بگذارند یا نسخهی پشتیبان تهیه کنند. امکان همگامسازی یادداشتها در دستگاههای مختلف نیز از دیگر قابلیتهای این نرمافزار است. تمامی پیشنویسها در سیمپِلنُت به صورت خودکار ذخیره میشوند. در مواردی که کاربران به یادداشتنویسی و ویرایش گروهی تمایل داشته باشند، به راحتی میتوانند آدرسهای ایمیل مورد نظرشان را برچسبگذاری یا تَگ کنند. همچنین میتوان با استفاده از نرمافزار ویرایش متن مارکداون (Markdown)، یادداشتهای نوشته شده در سیمپِلنُت را به قالب اِچتیاِماِل HTML) تبدیل کرد.
خدمات اصلی این نرمافزار به صورت رایگان در دسترس هستند، اما کاربران میتوانند با پرداخت سالانه فقط ۲۰ دلار از خدمات دیگری نیز نظیر قابلیت ارسال یادداشتها از طریق ایمیل و امکان همگامسازی با حساب کاربری دراپباکس (Dropbox) بهرهمند شوند.
کاربران پریمیوم همچنین میتوانند نسخهی دسکتاپ این نرمافزار را نصب کنند و از یادداشتهایی که نوشتهاند، نسخهی پشتیبان تهیه کنند.
با اینکه سیمپِلنُت از قابلیتهای کاربردی بسیاری برخوردار است، هنوز به قابلیتهای تکمیلی بیشتر و سازماندهی منظمتری نیاز دارد. این نرمافزار به لحاظ سیستم برچسبگذاری و جستجو عملکرد نسبتا ضعیفی دارد. کاربرانی که به قابلیت همگامسازی سیمپِلنُت با حساب کاربری دراپباکس دسترسی دارند، معمولا از سازماندهی ضعیف اطلاعات گِله میکنند. همچنین کاربران این نرمافزار به برخی امکانات کاربردی از جمله قابلیت ضبط صدا و اسکن اسناد دسترسی ندارند.
گوگل داکس (Google Docs)
گوگلداکس یک نرمافزار رایگان تحت وب است. از جمله قابلیتهای این نرمافزار عبارتند از ویرایش متن، اشتراکگذاری یادداشتها، ساخت اِسپریدشیت (نوعی متن الکترونیکی که از قابلیت جدولبندی اطلاعات برخوردار است) و ذخیرهی یادداشتها در قالب پیدیاِف (PDF)، داک (Doc) و اِچتیاِماِل. تمامی اطلاعات به صورت آنلاین ذخیره میشوند، در نتیجه کاربر میتواند از هر دستگاهی به یادداشتهای ذخیره شده دسترسی داشته باشد. برای اینکه از قابلیتهای نامبرده استفاده کنید، فقط به حساب کاربری و اتصال به اینترنت نیاز خواهید داشت.
گوگلداکس یک ابزار فوقالعاده مناسب برای انجام کارهای گروهی است. کاربران گوگل داکس میتوانند چند متن را به صورت همزمان مشاهده و ویرایش کنند.
این نرمافزار از قابلیت بهروزرسانی در زمان واقعی (به روزرسانی اطلاعات همگام با دریافت دادهها) و نوار کناری چت نیز برخوردار است. کاربران میتوانند هر متنی را به صورت گروهی و همزمان ویرایش کنند. گوگل داکس دارای بیش از ۶۰ ابزار افزودنی است و با گوگل بوکمارکس (Google Bookmarks)، گوگل نُت (Google Note) و گوگل درایو (Google Drive) همگامسازی میشود. کاربران این نرمافزار با نصب و ساخت حساب کاربری به ۱ گیگابایت حافظه جهت ذخیرهی اطلاعات دسترسی پیدا میکنند.
گوگل داکس کلیپآرت (تصاویری که داخل متن قرار میگیرند) ندارد و از این لحاظ با مایکروسافت وُرد (Microsoft Word) قابل رقابت نیست، اما کاربران میتوانند تصاویر مورد نظرشان را از جایی دیگر دانلود کرده و به متن اضافه کنند. در مجموع، گوگل داکس از قابلیتهای تقریبا مشابه مایکروسافت ورد برخوردار است، البته با این تفاوت که گوگل داکس یک نرمافزار قابل حمل (پرتابل) محسوب میشود.
روش های مطالعه
منبع:
کلمات کلیدی : مطالعه – یادداشت برداری – مشاور تحصیلی- روش های مطالعه