قطعا برای همه والدین سلامت نوزاد دلبندشان بسیار پراهمیت است. درعینحال همه والدین بهدنبال راههایی ساده و کاربردی هستید تا به کمک آنها بتوانند در تقویت هوش نوزاد خود نقش موثری داشته باشند. قطعا روشهایی وجود دارد که کودکتان را باهوشتر و خلاقتر میکند. در این مقاله شما را با راهکارهایی مفید و کاربردی برای تقویت هوش نوزاد آشنا خواهیم کرد.
مغز نوزاد از طریق درک تجربهها و تمرینهای مختلف رشد میکند. وجود حسهای مختلفی مانند بویایی، چشایی، بینایی، لامسه و شنیداری به فرایند رشد او کمک میکنند. برای اینکه نوزاد بتواند چیزهای مختلف را از هم تشخیص دهد، باید او را در معرض تجارب حسی مختلفی قرار دهید. توسعه و رشد مهارت های ذهنی و جسمی کودک، شما را در داشتن فرزندی باهوش یاری خواهد کرد. درادامه به تعدادی از روشهای تقویت هوش نوزاد میپردازیم:
۱. دوری از تلویزیون بهمنظور تقویت هوش نوزاد
آکادمی متخصصین اطفال آمریکا تأکید شدیدی بر پرهیز از تماشای تلویزیون توسط نوزادان و نوپایان دارد. تماشای مداوم تلویزیون هیچگونه تحریک مغزی به همراه ندارد و نهتنها تماشای این جعبهی جادویی هیچ فایدهای ندارد بلکه حتی باعث ایجاد نقص در مهارتهای شناختی فرزندتان میشود و زمانی را که باید به تقویت هوش نوزاد اختصاص بدهید، تلف میکند. پس بهجای تماشای تلویزیون، زمانتان را به انجام فعالیت فیزیکی اختصاص دهید که باعث تحرک و تفکر نوزاد میشوند. بازیهای فیزیکی سادهای چون قِل دادن توپ یا فوتبال بچگانه به ایجاد مهارتهای هماهنگی بدنی در نوزاد کمک میکنند.
۲. تعامل و ارتباط بیشتر با نوزاد
براساس پژوهشها، ارتباط زیاد و تعامل مداوم با نوزاد موجب تقویت هوش او میشود. در آغوش گرفتن، ابراز علاقه و بازی کردن با نوزاد، مغز او را تحریک میکند و قلقلک میدهد. وقتی با نوزاد تعامل بیشتری دارید و از نظر عاطفی پیوند محکمتری برقرار میکنید، به رشد تواناییهای فکر کردن نوزاد کمک کردهاید. ضمن اینکه این تعامل و نزدیکی، باعث ایجاد حس امنیت و اعتماد به نفس در کودکان خواهد شد.
۳. شیر دادن به نوزاد تا ۲ سالگی
محققان میگویند، ضریب هوشی کودکانی که از شیر مادر تغذیه شدهاند، حداقل ۵ درصد نسبت به سایرین بیشتر است. حتما تا ۶ ماهگی به کودک خود شیر بدهید. پزشکان معمولا به شما توصیه میکنند تا رسیدن به سن ۲ سالگی در کنار شیر مادر به فرزندتان غذاهای سالم و مغذی مناسب نیز بدهید. تغذیه در تقویت هوش نوزاد مؤثر است.
۴. موسیقی و تقویت حافظه، یادگیری، توجه
مطالعات نشان میدهند که یکی از فواید گوش دادن به موسیقی این است که بازهی زمانی توجه نوزاد را افزایش میدهد و منجر به تقویت حافظه او میشود. آشنا کردن کودک با آلات موسیقی توانایی تفکر مقایسهای را در او رشد میدهد. یادگیری موسیقی به رشد هوش فضایی-دیداری میانجامد. با این هوش، فرد میتواند تصاویر ذهنی دقیقی داشته باشد، مثلا شکلها را در ذهن خود بچرخاند و بهصورت ۳بُعدی آنها را در ذهنش مجسم کند. یاد گرفتن موسیقی بعدها نیز به افزایش توانایی و استعداد کودک در زمینهی مباحث عددی کمک خواهد کرد. برخی محققان معتقدند که بهتر است برای آشنایی کودک با موسیقی از پیانو شروع کنید، اما حتی سازهای زهی هم میتوانند مفید باشند.
۵. آشنا کردن نوزاد با دنیای کتاب
هیچوقت برای آشنا کردن کودک با دنیای کتابها زود نیست. حتی زمانی که نوزادتان فقط چند ماه دارد هم میتوانید با خواندن کتاب و روزنامه، او را به دنیای مطالعه ببرید. لغات و جملات را بلند بخوانید تا نوزاد آنها را بشنود، روی تلفظها و لحنتان دقیق باشید. بهتر است از کتابهای مصور کمک بگیرید و شعرها و داستانها را با صدای بلند بخوانید. این روش برای گسترش دایرهی لغات کودک مناسب است و از این طریق میتوانید او را با چیزهایی که داخل خانه و همچنین در دنیای بیرون از خانه هستند آشنا کنید.
۶. ایجاد چالش برای نوزاد
همیشه باید با در نظر گرفتن سن فرزند، فعالیتهایی چالشی را برای او در نظر بگیرید. سعی کنید با توپها، اشکال مختلف و خانهسازیها برای او بازیهای مفرح درست کنید. به کودک کمک کنید تا از طریق بازیهایی ساده به تشخیص و شناسایی اشکال هندسی، اعداد و رنگها بپردازد. او را به پارک و طبیعت ببرید و با پرندگان و گیاهان آشنا کنید.
اگر میخواهید فرزندتان چیزی یاد بگیرد، بهتر است خودتان الگوی فرزندتان باشید و با عمل کردن به کاری که در نظر دارید، آن را بهصورت غیرمستقیم به کودک خود آموزش دهید. بخوانید، بنویسید، موسیقی بنوازید، قدم بزنید، طبیعت را فراموش نکنید، ورزش کنید و… . درحین انجام این فعالیتها، کودک هم باید دوروبرتان باشد. او را در انجام فعالیتهای مفرح شرکت دهید و سعی کنید با او صمیمی شوید.
تقویت هوش نوزاد کار سختی نیست و با کمی آگاهی و تمرین میتوان کودکی باهوش و بااستعداد پرورش داد. اگر شما هم تجربهای در این زمینه دارید، آن را از طریق نظرات با ما درمیان بگذارید.
ایمنی نوزاد و کودک؛ معرفی وسایلی که به امنیت بیشتر فرزندتان کمک میکند
ایمنی کودک و نوزاد همیشه یکی از دغدغههای مهم والدین است. نوزادان و کودکان نوپا بهویژه پس از اینکه راهرفتن یا چاردستوپا را شروع میکنند، بسیار درمعرض حادثه هستند. نه تنها مراقبت لحظهبهلحظه از کودکان برای شما ممکن نیست، بلکه نباید فراموش کنید که گشتوگذار و تجربهکردن در رشد کودک تأثیرگذار است. بنابراین بهتر است با صرف کمی وقت و هزینه، خانهتان را برای فرزند دلبندتان ایمن کنید. در این مقاله به معرفی برخی از وسایل ایمنی کودک و نوزاد خواهیم پرداخت که به امنیت بیشتر فرزندتان کمک خواهد کرد.
ایمنی نوزاد و کودک در فضای عمومی
نوزادان با گذر از هشتماهگی مایلاند کارهای بزرگسالان را تقلید کنند. نوزادتان دوست دارد با چیزهایی که استفاده میکنید بازی کند؛ کاغذ، قیچی، گوشی تلفن، ابزار آشپزخانه و …، همگی برای او جذاب هستند. روشی ایمن برای دورکردن خطر و همزمان کنارآمدن با شوق و کنجکاوی کودک، این است که نمونهی بیخطر ابزار را به او بدهید. مثل موبایل اسباب بازی یا قابلمه و ماهیتابههای سبک.
ابزار ایمنی زیر به حفظ امنیت و سلامتی شما و فرزندتان کمک میکند:
- هشداردهندهی دود: این ابزار ایمنی کودک نسبتا ارزان، رایج و برای هر خانهای لازم است. بهطور کلی هر طبقه از ساختمان باید هشداردهندهی دود داشته باشد. باتریهای آن را هر هفته امتحان و هر سال عوض کنید.
- هشداردهندهی مونواکسید کربن: در مکانهایی که شعله وجود دارد، لازم است. مونواکسید کربن گازی سمی است که دیده نمیشود و بویی ندارد. وسایلی مانند بخاری را بهطور منظم بررسی کنید و مطمئن شوید، تهویه و دودکشها به درستی کار میکنند و گرفتگی ندارند.
- حفاظ آتش: همهی جایگاههای آتش و دستگاههای گرمکننده باید به خوبی محافظت شوند.
- قفل پنجرهها: قفل و بستهایی که مانع بازشدن پنجرهها بیشازحد معینی میشوند، ابزار مهمی برای اجتناب از خطرات کنجکاوی کودکتان هستند. البته حواستان باشد که درصورت بروز حوادثی مانند آتشسوزی باید بتوانید بهسرعت پنجرهها را باز کنید.
- ابزار مرتبکردن سیم و کابل: سیمها و کابلهای سرگردان روی زمین نظر کودتان را جلب میکنند. با بست، فوم یا دیگر ابزارهای متنوع سیمها را دستهبندی و از دید پنهان کنید. بهتر است سوکتها و پریزها را نپوشانید؛ زیرا نمونههای جدید آن ساختار درونی محافظ دارند و استفاده از درپوش روی آنها ممکن است این قابلیت را مختل کند.
- چسب ایمنی شیشه: این چسبهای نواری روی شیشههای بزرگ قرار میگیرند و از خردشدن آنها درصورت شکستن، جلوگیری میکنند. البته این به این معنی نیست که کودکتان را رها کنید تا بهراحتی اطراف پنجرهها و شیشهها بازی کند.
- محافظ گوشه: گوشههای نوکتیز مبل، میز، صندلی و … را با محافظ بپوشانید.
- ضربهگیر در: این ابزار روی لبهی در قرار میگیرد و از بستهشدن در و ماندن انگشتها بین در و چارچوب جلوگیری میکند.
توصیه: نوزادانی که میتوانند حرکت کنند، با دستکاری کیف مهمانها امکان دسترسی به خودکار، دارو و دیگر اقلام خطرآفرین را خواهند داشت. وسایل مهمانها را دور از دسترس نوزاد قرار دهید.
ایمنی آشپزخانه
کودک در آشپزخانه با انواع وسیلههای پختوپز داغ و کابینتهای دارای مواد شوینده، با خطرات بالقوهی بسیاری رودررو میشود.
قفل یا بست کابینت، یخچال و اجاق: همهی کابینتها و ابزار خطرآفرین را با بست محافظت کنید. اگر میتوانید مواد شیمیایی و اقلام خطرناک را در کابینتهای بالای آشپزخانه بگذارید. همچنین میتوانید محصولات شویندهای تهیه کنید که تلخمزه هستند، بنابراین کودکتان میلی به بلعیدن آنها نخواهد داشت.
محافظ اجاق: این ابزار مانند دیوارهای اطراف اجاق را میگیرد و اجازه نمیدهد کودکتان به ظرفهای داغ روی آن دسترسی داشته باشد. اگر محافظ ندارید، هنگام پختوپز از شعلههای عقبی اجاق استفاده کنید.
از سیمها و کابلهای رهاشده روی زمین یا کابینتها غافل نشوید.
ایمنی حمام
حمام هم ممکن است برای کودکان خطرآفرین باشد؛ نوزاد ممکن است در آبی به عمق ۵ سانتیمتر خفه شود. آب داغی که برای ما دلپذیر است، ممکن است باعث سوختگی نوزادتان شود. حوادث ناشی از لیزخوردن هم زیاد پیش میآیند. بهترین راه برای حفظ ایمنی کودک در حمام این است که هرگز کودکان زیر ۵ سال را تنها نگدارید، حتی برای یک دقیقه.
برای جلوگیری از سوختگی همیشه اول آب سرد را در وان یا تشت بریزید و سپس آب داغ را اضافه کنید. گرمای آب را با آرنج امتحان کنید، آب نباید داغ باشد. بهتر است از صندلی حمام استفاده نکنید، چون وسیلهی ایمنی نیست و برداشت نادرستی از ایمنی کودک به شما میدهد. همیشه در کنار نوزاد باشید، حتی وقتی در صندلی حمام نشسته است.
- دماسنج حمام: این دماسنج شناور با تغییر رنگ به شما نشان میدهد که آیا دمای آب برای نوزاد مناسب است یا نه. برخی نمونههای آن به شکل اسباب بازی کودک هستند و کودکتان میتواند با آنها بازی کند.
- پوشش شیر: این ابزار مانع بازیگوشی انگشتان کودکتان با آب داغ میشود. همچنین اگر سر دلبندتان به شیرها بخورد، دیگر آسیبی نمیبیند.
- پوشش ضد لغزش: این پوشش در کف حمام از لیزخوردن جلوگیری میکند.
پیشنهاد: درجهی سیستم گرمایشی خود را پایین نگه دارید تا احتمال سوختگی با آب داغ کم شود.
ایمنی گذرگاهها
حفاظ ایمنی کودک
پیش از خرید مطمئن شوید حفاظ، مناسب مکان موردنظر است یا اینکه قابلیت تغییر اندازه را دارد. هرچند خیلی واضح است، اما پس از نصب حفاظ همیشه مطمئن شوید درِ آن به درستی بسته شده است. حفاظها انواع گوناگونی دارند؛ حفاظ ثابت، متحرک، سفری و حفاظ با اندازهی متغیر.
اگر بین حفاظ پلهها یا بالکن فاصله وجود دارد، آنها را با با تخته یا توری بپوشانید. نوزاد ممکن است بدنش را از لای نردهها رد کند، اما معمولا سرش گیر میکند.
هشدار! این مطلب صرفا جنبه آموزشی دارد و برای استفاده از آن لازم است با پزشک یا متخصص مربوطه مشورت کنید.
منبع:
کلمات کلیدی: تقویت هوش نوزاد-راهکار – هوشمندانه-فرزند سالم و شاد