پاهای نرم و نازک کوچولوی دوستداشتنیتان دچار سوختگی ادرار شده است؟ خب! این اصلا خوشایند نیست اما هر مشکلی راهی دارد. اگر راهکارهای درمان خانگی ادرار سوختگی کودک را بدانید، بهراحتی مشکل را حل و از وخیمتر شدن اوضاع پوست او جلوگیری خواهید کرد. ادرار سوختگی همان جوشها و دانههای قرمز و آزاردهندهای است که در نواحی مرطوب و گرم پوست بدن ظاهر میشود. تحریکشدن پوست به این شکل، باعث بهوجودآمدن برآمدگی روی آن و زبری میشود.
حدود ۲۰ درصد از مراجعان پزشکان اطفال، دچار این مشکل هستند. بعضی از کودکان، پوست حساستری دارند و بیشتر دچار ادرار سوختگی میشوند. اگر مشکلات پوستی دیگری مانند اگزما هم داشته باشند، بروز ادرار سوختگی در آنها محتملتر میشود. در این مقاله، از دلایل بروز این مشکل و راهکارهای درمان خانگی ادرار سوختگی کودک خواهید خواند.
۱۰ راهکار برای درمان خانگی ادرار سوختگی کودک
۱. عوضکردن زودبهزود پوشک
یادتان باشد، زمانی که کودک به ادرار سوختگی مبتلا میشود، نیاز به تعویض زودبهزود پوشک هم بیشتر خواهد شد. پس برای صرفهجویی یا از روی بیحوصلگی، عوض کردن پوشک بچه را به تعویق نیندازید و این کار را سریع انجام بدهید. نگذارید که ادرار و مدفوع داخل پوشک بماند؛ در این صورت، امکان دارد که مشکل ادرار سوختگی وخیمتر شود.
۲. استفاده از برندهای دیگر مواد شوینده
اگر کودکتان اغلب دچار ادرار سوختگی میشود و از پوشکهای پارچهای استفاده میکنید، باید حواستان به ماده شوینده باشد؛ یعنی شاید پوست کودک به ماده شویندهای حساسیت دارد که با آن پوشک پارچهای را میشویید. حذف مواد شیمیایی و عطری از پوشک و پاککنندههای پای کودک میتواند درمان خانگی ادرار سوختگی کودک باشد. ارتباط پوشک و حساسیت پوستی در کودکان را جدی بگیرید.
۳. بازکردن پوشک و تنفس پوستی کودک در نواحی سوخته
اگر کودکتان دچار ادرار سوختگی شده است، در ساعاتی از روز، از پوشک برای او استفاده نکنید و او را باز بگذارید. این کار باعث میشود ناحیه دچار سوختگی خشک شود و بهبود پیدا کند. استفاده از شورتهای تنگ از جنس مواد مصنوعی و پلاستیکی هم در صورت ادرار سوختگی اصلا توصیه نمیشود.
بهتر است از شورتهای ۱۰۰درصد نخی استفاده کنید تا امکان عبور جریان هوا از آنها وجود داشته باشد و به پوست امکان تنفس بدهید؛ ضمن اینکه، در این صورت، قرمزی و التهاب هم بهبود پیدا میکند.
۴. اطمینان از مناسببودن اندازه پوشک
اگر پوشک برای کودک تنگ باشد، امکان دارد که پوستش آسیب بیشتری ببیند و ادرار سوختگی برایش محتملتر خواهد بود. بنابراین، والدین یا پرستاران کودک باید در خرید پوشک به این موضوع دقت کنند و با بزرگشدن کودک، اندازه پوشک را هم بزرگتر انتخاب کنند. استفاده از سایز مناسب پوشک، یکی از مهمترین عوامل جلوگیری از ایجاد حساسیت پوستی است.
۵. استفاده از کرمها و پمادها
کرمهای ضدسوختگی و پمادهای تسکینبخش زیادی برای درمان خانگی ادرار سوختگی کودک وجود دارد. با مراجعه به داروخانهها و فروشگاههای مختلف میتوانید آنها را تهیه کنید. بهتر است بهدنبال کرمها و پمادهایی باشید که حاوی اکسید روی (zinc oxide) هستند. بعد از تهیه این محصولات، باید لایهای ضخیم از پماد یا کرم را روی زخم کودک بمالید و اجازه بدهید که خشک شود.
۶. انتخاب درست دستمالهای مرطوب کودک
هرچند که باید ناحیه دچار سوختگی در بدن کودک را تمیز نگه دارید، استفاده از دستمالهای مرطوب بهصورت دائمی و روزانه، کار چندان جالبی نیست و میتواند التهاب را بیشتر کند. درمان خانگی ادرار سوختگی کودک در این مواقع، استفاده از صابونهای غیرعطری و آب برای شستوشو است. اگر شستوشو با آب ممکن نباشد، بهتر است از دستمالهای غیرعطری برای پاککردن کودک استفاده کنید، یعنی دستمالهای بدون بویی که از مواد طبیعی ساخته شدهاند.
۷. کنترل رژیم غذایی کودک
اضافهکردن غذای تازه به تغذیه کودک معمولا مزایای زیادی دارد، اما بعضی از مواد غذایی اسیدی مانند مرکبات و گوجه باعث اسیدیشدن ادرار و مدفوع کودک میشوند و مشکلاتی نظیر ادرار سوختگی را به وجود میآورند.
بهتر است رژیم غذایی کودکتان را کنترل کنید و مقادیر زیادی از این مواد را در رژیم قرار ندهید. اگر هم مواد اسیدیکننده ادرار و مدفوع به رژیم غذایی کودک اضافه میشود، بهتر است مراقب وضعیت سوختگی پاها باشید و ببینید که آیا کودک در برابر این مواد واکنشی دارد یا خیر.
۸. استفاده از صابونها و شویندههای غیرعطری
مواد معطر موجود در شویندهها و صابونها میتواند عاملی مهم در بهوجودآمدن آزردگیهای پوستی کودکان باشد. بعضی از کرمها و پمادهای مخصوص کودک یا شستوشوی او در وان پر از کف و حباب هم باعث مشکلات پوستی میشود. هرچند بیشتر این برندها مدعیاند که با پوست کودک سازگاری دارند، اما همیشه اینطور نیست و باید در انتخاب مواد مختلف بهداشتی دقت کنید.
۹. پرهیز از شستوشوی شدید پوست
تمیز نگهداشتن کودک و پوشک او مهم است؛ اما اگر کودک دچار ادرار سوختگی شده است باید بهآرامی و نرمی، نواحی دچار مشکل را برایش شستوشو بدهید. شستوشوی شدید این ناحیه از پوست (مثلا با لیف) یا مالش آن درحالیکه خشک است، میتواند موجب تشدید التهاب و آزردگی بیشتر پوست کودک شود.
۱۰. شستوشوی کودک با آب و جو دوسر
پژوهشها نشان میدهد که کلوئید جو دوسر میتواند التهاب و آزردگی پوستی ناشی از درماتیت آتوپیک و التهابات پوستی دیگر را کاهش بدهد. این ماده در کمشدن التهاب ناشی از ادرار سوختگی هم نقش دارد. حمامکردن کودک با جو دوسر میتواند به درمان التهاب پوست او کمک کند.
باید این محصول را از داروخانهها و فروشگاهها تهیه کنید و با اضافهکردن این ماده به آب وان حمام، کودک را با آن شستوشو دهید. البته شاید چنین محصولی در فروشگاههای ایران وجود نداشته باشد اما با خرید جو دوسر، آسیابکردن و اضافهکردن آب به آن میتوانید خودتان این محلول را آماده کنید.
دلایل ابتلا به ادرار سوختگی
ادرار سوختگی نوعی درماتیت تماسی است. درماتیت تماسی زمانی رخ میدهد که پوست با چنین محرکهایی در تماس قرار میگیرد:
- ادرار؛
- مدفوع؛
- پوشک؛
- صابون؛
- مواد عطری و شیمیایی موجود در پوشک یا پاککنندهها (دستمالهای مرطوب).
عوامل ایجاد ادرار سوختگی
بعضی از کودکان بیشتر از دیگران در معرض ادرار سوختگی قرار میگیرند. عوامل زیر میتواند باعث ادرار سوختگی شود:
- دیربهدیر عوضکردن پوشک؛
- ابتلای کودک به اسهال؛
- استفاده کودک از آنتیبیوتیکها؛
- شیردهی به کودک در طول دوران مصرف آنتیبیوتیک؛
- استفاده از پوشک تنگ و فشرده؛
- شروع به دادن غذاهای حاوی اسید (مانند مرکبات) به کودک؛
- وجود مشکلات پوستی مانند اگزما در کودک.
زمان مراجعه به پزشک برای رفع ادرار سوختگی
بهکمک انواع درمان خانگی ادرار سوختگی کودک ، این مشکل رفع میشود؛ اما در بعضی از موارد نیاز به مراجعه به پزشک وجود دارد؛ مثلا اگر نشانههای زیر دیده شوند، نیاز به مشورت با پزشک برای پیگیری درمان وجود دارد:
- تاول؛
- تب؛
- قرمزی و التهابی که با درمان خانگی ادرار سوختگی کودک از بین نمیرود؛
- تورم؛
- زخم و قرمزی پوست که با ترشح مایعات و چرک همراه است.
ادرار سوختگی گاهی اجتنابناپذیر است. بسیاری از کودکان دستکم یک بار به آن دچار میشوند. اگر با درمانهای خانگی نتوانستید این مشکل را رفع کنید، باید بهفکر مراجعه به پزشک باشید.
علائم ادرار سوختگی کودکان چیست؟ دلایل، راههای پیشگیری و درمان آن
ادرار سوختگی نوع رایجی از التهاب پوستی (درماتیت) است که باعث قرمزشدن قسمتهایی از پوست باسن کودک شما میشود. ادرار سوختگی معمولا بهخاطر پوشیدن پوشک خیس یا دیر عوض کردن پوشک ایجاد میشود؛ البته پوشیدن همیشگی پوشک هم بهخودیخود باعث ایجاد ادرار سوختگی میشود. در این مقاله میخواهیم علائم ادرار سوختگی در کودکان و راههای پیشگیری از آن را بررسی کنیم.
علائم ادرار سوختگی کودکان
موارد زیر علائم ادرار سوختگی کودکان هستند:
- علائم پوستی: پوست قرمز، نازک شدن پوست در قسمتهایی که پوشک میشوند، رانها، باسن و آلت تناسلی.
- تغییر در حالت کودکان: ممکن است متوجه شده باشید که کودکتان، بهویژه هنگام عوض کردن پوشک، بیشتر از حد معمول ناآرام است. کودکی که ادرار سوختگی دارد اغلب هنگام شستن یا لمس قسمتهایی که پوشک میشوند، ناآرام است یا گریه میکند.
- التهاب پوستی قارچ کاندیدا: رنگ پوست ناحیهٔ پوشکشده قرمز پررنگ میشود و حتی به بخشهایی از پوست که پوشک نمیشوند نیز سرایت میکند. حتی ممکن است کودک عفونت قارچی در دهان داشته باشد.
- التهاب پوستی سبورئیک: پوست قرمز میشود و لکههای زرد چرب روی آن دیده میشوند. معمولا بر پوست صورت و سر و گردن نیز اثر میگذارد.
این نکته را نیز در نظر داشته باشید که علائم ادرار سوختگی کودکان ممکن است شبیه اختلالات دیگر در کودکان باشند؛ پس بهتر است برای تشخیص قطعی حتما با پزشک مشورت کنید.
دلایل ادرار سوختگی
ادرار سوختگی میتواند دلایلی گوناگونی داشته باشد، دلایلی مانند:
- تحریکشدن پوست با ادرار یا مدفوع: مدت زیادی در معرض ادرار یا مدفوع قرارداشتن، پوست کودکان را تحریک میکند و باعث ادرار سوختگی میشود. اگر کودکتان تکرر ادرار یا اسهال داشته باشد، احتمال ادرار سوختگی بیشتر میشود.
- عرقسوز شدن: ساییدهشدن پوشک با پوست میتواند باعث ادرار سوختگی شود.
- تحریکپذیری در برابر محصول جدید: شاید پوست کودک شما به دستمال مرطوب یا برند خاصی از پوشک یا مایع شوینده، سفیدکننده یا نرمکنندهای حساسیت داشته باشد (ارتباط پوشک و حساسیت پوستی در کودک). مواد موجود در بعضی لوسیونها، پودرها و کرمهای کودک نیز میتوانند حساسیتزا باشند.
- تغییر تغذیه کودک: وقتی کودکان شروع به خوردن غذاهای جامد میکنند مدفوعشان تغییر میکند؛ این احتمال ادرار سوختگی را بیشتر میکند. تغییر غذای کودک ممکن است تعداد دفعات دفع را نیز افزایش دهد و باعث افزایش ادرار سوختگی شود. اگر هنوز کودک از شیر مادر تغذیه میکند، ممکن است ادرار سوختگی او به خاطر حساسیت به غذاهایی باشد که مادر میخورد.
- پوست حساس: کودکانی که مشکلات پوستی مانند اگزما دارند، بیشتر در خطر ادرار سوختگی قرار میگیرند. البته بیماری های پوستی ابتدا بر قسمتهای دیگری از پوست اثر میگذارند و بعد به قسمتهایی از پوست که با پوشک در تماس است سرایت میکنند.
- مصرف آنتیبیوتیکها: آنتیبیوتیکها باکتریهای خوب و بد را میکشند. وقتی کودکی آنتیبیوتیک مصرف میکند، باکتریهای متعادلکننده رشد قارچها کاهش مییابند و همین باعث عفونت قارچی و سپس ادرار سوختگی میشود. آنتیبیوتیکها احتمال اسهال را نیز افزایش میدهند. کودکان شیرخواری که مادرشان آنتی بیوتیک مصرف میکند نیز بیشتر در معرض ادرار سوختگی هستند.,
راههای پیشگیری از ادرار سوختگی کودکان
بهترین راه برای پیشگیری از ادرار سوختگی این است که ناحیه پوشکشده را تمیز و خشک نگه دارید. چند راهکار ساده احتمال ابتلا به ادرار سوختگی را کاهش میدهند.
- پوشک خیس را فورا عوض کنید.
- ناحیه پوشکشده را هر بار با آب گرم بشویید. دستمالهای مرطوب هم برای تمیزکردن خوب هستند، اما نباید به پوست کشیده شوند. از دستمالهای الکلی یا دستمالهای مرطوب معطر استفاده نکنید.
- با حولهای تمیز، بهآرامی و با ضربه، پوست را خشک کنید یا اجازه دهید بهخودیخود خشک شود. حوله را به پوست کودک نکشید، زیرا این کار پوست را بیشتر تحریک میکند.
- پوشک را بیشازحد سفت نبندید. سفتبستن پوشک باعث میشود هوا به پوست نرسد و محیطی مرطوب زیر پوشک ایجاد شود. همچنین پوشک سفت در ران و کمر ایجاد خراشیدگی میکند.
- اجازه دهید کودکتان مدتی بدون پوشک بماند. قراردادن پوست در معرض هوا، راه خوبی برای خشکشدن پوست است. برای احتیاط، بهتر است حوله یا زیرانداز نرم زیر کودک بیندازید.
- سعی کنید بهطور مرتب از کرم استفاده کنید. کرمهایی که اکسید زینک یا ژله پترولیوم (وازلین) دارند، بهترین گزینه هستند.
- بعد از تعویض پوشک دستهایتان را خوب با آب و صابون بشویید. شستن خوبِ دست باعث میشود قارچ یا باکتری به دیگر قسمتهای بدن کودکتان سرایت نکند.
در گذشته، از پودرهای بچه برای حفاظت از پوست کودک و جذب رطوبت استفاده میشد؛ اما امروزه پزشکان پودر بچه را توصیه نمیکنند، زیرا تنفس آن ممکن است ریههای کودک را تحریک کند.
هشدار! این مطلب صرفا جنبه آموزشی دارد و برای استفاده از آن لازم است با پزشک یا متخصص مربوطه مشورت کنید.
منبع:
کلمات کلیدی : سوختگی –درمان – فرزند سالم و شاد