هموروئید چیست؟
هموروئید (Hemorrhoid) نام علمی بیماری بواسیر است که شیوع زیادی بین افراد دارد. گاهی افراد از بیان این مشکل خجالت میکشند و درمان خود را به تعویق می اندازند.
هموروئید یا بواسیر بیماری ای است که در سنین بالا شایع تر است ولی با توجه به سبک زندگی جدید و روش های تغذیه ای غلط و فعالیت فیزیکی محدود، این گونه بیماری ها به رده های سنی پایین تر هم رسیده است.
همورویید ها کیسه یا پاکه های حاوی عروق خونی هستند که در انتهای روده بزرگ (اطراف رکتوم) و خارج مقعد قرار دارند. این سیاهرگ های موجود در کیسه ها می توانند در اثر شرایطی گشاد شوند و پیچ بخورند. این وضعیت در نتیجه یک یبوست طولانی مدت و یا زور زدن های مکرر یا اسهال طولانی مدت ایجاد میشود.
در این شرایط فشار داخل شکم افزایش پیدا می کند و این فشار مانع بازگشت خون وریدی در مقعد می شود و موجب همورویید می گردد. با این وجود بیشتر همورویید ها ممکن است علامتی ایجاد نکنند.
همورویید می تواند به صورت داخلی و خارجی باشد، بزرگترین علامت همورویید داخلی٬ خونریزی روشن از مقعد است که همراه با درد نیست و می تواند احساس تخلیه ناکامل ایجاد کند و حتی موجب بیرون زدگی از مقعد شود.
هموروئید چیست؟
تعریف هموروئید یا بواسیر و تفاوت آن از شقاق از دیدگاه دکتر بهزاد نعمتیهنر
عمدتا علائمی که عامه مردم نگرانش میشوند، علامتهایی است در ناحیه مقعد به شکل بیرونزدگی توده، خونریزی، درد و سوزش دیده میشود و مردم به عمده این علائم، بواسیر میگویند. حالا ممکن است در قسمتهای مختلف جغرافیایی، اصطلاحات محلی و نامهای دیگری نیز گفته شود. اما پزشک وقتی در معاینه بیمار، دقیق و ریز میشود و شرح حال بیمار را میبیند، دقیقا مشخص میشود که علت بیماری چیست.
حالا اگر بخواهیم مرحله به مرحله جلو بریم یکی از دلایل عمده بروز مشکلات در این ناحیه، شقاق مقعد یا فیشر است.
(فیشر اصطلاح علمی آن است)، که یک زخم مخاطی در همین قسمت است که توام با سوزش، خونریزی و بیرونزدگی در این ناحیه است. عمدتا بیماران مراجعه میکنند و شکایت دارند که بواسیر دارند. علت شقاق مقعد، یبوست های طولانی و یا اسهالهای متناوب و مکرر است. در این کیسها توصیه پزشکی ما به بیماران استفاده از ملینها، نشستن در لگن آب گرم، استفاده از مسکنها و یا استفاده از ترکیبات موضعی است و اگر جواب نگیریم، عمل جراحی میکنیم. پس عامه مردم گاهی به اشتباه، به شقاق، بواسیر میگویند.
نکته بعدی این است که همه مردم هموروئید یا بواسیر دارند و بواسیر به عنوان یک مکانیسم طبیعی در دفع اختیاری ماست. بعبارت دیگه، وجود اینها کمک میکند که کنترل مدفوع و گاز معده رو داشته باشیم. حالا یک سری موارد مثل یبوستهای مزمن، مثل بعضی بیماریها که باعث افزایش فشار وریدی سیستم گوارشی میشود، اینها باعث میشوند که این بواسیر یا هموروئید که همون پاکه های عروقی هستند، پر خون و متورم بشند و باعث ایجاد علامت بشوند.
بواسیر به خودی خود علامتی ندارد، اما وقتی که به خونریزی میفتد یا وقتی که خون در داخلش لخته میشود باعث درد بسیار زیاد و همینطور خونریزی میشود که باز هم اولین توصیه ما به اینها، رفع یبوست و درمانهای موضعی است و اگر جواب نگیریم باید عمل جراحی انجام شود.
سخن از: دکتر بهزاد نعمتیهنر، متخصص جراحی عمومی
مهترین علت بروز بواسیر
- یبوست
- عدم فعالیت فیزیکی و ورزش منظم (زندگی ماشینی)
- عدم مصرف میوه و سبزیجات و غذاهای فیبردار
- عدم مصرف آب به میزان کفایت
- حفظ یک وضعیت به مدت طولانی مثلا در وضعیت ایستاده یا نشسته
- اضافه وزن و چاقی
- حمل وسایل سنگین و خارج از توانایی فرد
- فشار زیاد به ناحیه شکمی با سرفه های شدید و مکرر
- زور زدن هنگام دفع مدفوع
- رابطهی جنسی مقعدی
- بارداری
- پارگی مقعد هنگام برش عضلات کف لگن در زایمان سخت
- سیروز کبدی
- سرطان کولون (قسمتی از روده بزرگ)
- ضعف عصبی عضلانی دریچه مقعدی به علت کهولت سن
- اختلالات روحی و روانی
- اعتیاد به مواد مخدر
- برخی از داروها
نیز می توانند در اختلال بازگشت خون وریدی و ایجاد همورویید نقش داشته باشند.
درجه های مختلف بواسیر
- در درجه ۱ و ۲ علامت اصلی خونریزی پس از اجابت مزاج است
- در درجه ۳ و ۴ علاوه بر خونریزی، کیسه عروقی حاوی سیاهرگ های گشاد شده از مقعد برون زده اند و با دست جا اندازی نمی شوند.
هموروئید چیست؟
درمان بواسیر
از آن جایی که بزرگترین علت ایجاد هموروئید٬ یبوست است، در نتیجه:
- اولین قدم تغییر سبک زندگی است
- فعالیت فیزیکی خود را افزایش دهید و ورزش منظم داشته باشید
- از رژیم غذایی پر فیبر، میوه و سبزیجات استفاده کنید
- از ملین ها استفاده شود در صورتیکه همورویید درجه ۱ و ۲ است
- همورویید در درجه ۳ و ۴ ٬ باعث درد و اذیت فرد می شود، جراحی یکی از گزینه های پیش روی ماست، که به آن هموروئیدکتومی می گویند.
موارد عمل جراحی همورویید محدود است و برای آن روش های مختلفی وجود دارد و لیزر یکی از آن موارد است. لیزر بر روی همورویید های درجه پایین موثر است که عمدتا بدون استفاده از لیزر هم با دارو و تغییر سبک زندگی و رژیم غذایی قابل درمان است.
اما در همورویید های درجه بالا دارو٬ تغییر رژیم غذایی و … و درمان به شیوه لیزر امکان پذیر نیست و باید جراحی انجام شود.
همورویید پیشرفته (درجه بالا) یعنی:
همورویید هایی که بزرگ هستند٬ لخته هستند٬ بیرون میزنند و نمیشه آنها را جا زد٬ در این چنین مواردی جراحی الزامی است و طی عمل٬ پاکه همورویید برداشته میشود. لیزر روی همورویید های پیشرفته تاثیر ندارد.
اگر هموروییدی دارید که:
- درد دارد
- متورم شده
- لخته شده
- بیرون زده شده و جا نمیره
- برجسته شده
اینها معمولا باید به طریقه جراحی درمان بشوند.
تشخیص اینکه چه مدل درمانی برای چه فردی مناسب تر است قطعا با پزشک جراح شما است.
در جراحی برداشتن هموروئید، کل پاکه عروقی برداشته می شود که بهبودی پس از آن به دلیل مدل خون رسانی ناحیه مقعد، مدتی طول می کشد.
انواع روش های هموروئیدکتومی
- هموروییدکتومی باز
- هموروئیدکتومی استاپلر
- اسفنکتروتومی داخلی – جانبی
- در یک روش هم یک حلقه پلاستیکی را به دور پایه کیسه هموروئید می اندازند که خود به خود همروپید کنده و دفع شود.
عوارض جراحی بواسیر
- ریسک این جراحی مانند هر جراحی دیگری است٬ مانند عفونت
- استفاده منظم از آنتی بیوتیک تجویز شده توسط پزشک
- احتمال خونریزی یا ایجاد لخته خون در محل بخیه عمل (هماتوم)
- ممکن است آناتومی انتهای روده تغییراتی شکل گیرد و مدفوع گیر کند یا کانال آنال باریک و تنگ گردد
- ممکن است فیستول بین انتهای روده (رکتوم) و کانال آنال تشکیل شود
(فیستول: ایجاد یک سوراخ یا راه ارتباطی بین قسمت هایی که به طور طبیعی نباید به هم ارتباط داشته باشند) - در بعضی موارد نادر، ممکن است پرولاپس روده اتفاق بیفتد
(یعنی قسمتی قسمت از روده از مقعد بیرون زدگی پیدا کند)
هموروئید چیست؟
مراقبت های پس از عمل بواسیر
- جلوگیری از عفونت با مراقبت صحیح
- احتمال درد و اندکی خونریزی طبیعی است٬ نگران نباشید
- استفاده از مسکنی که پزشک برای کاهش درد تجویز میکند
- استفاده از کمپرس سرد برای التیام درد و زخم
- نشستن در تشت یا لگن آب گرم روزی ۳ مرتبه
- مصرف مایعات و آب جهت نرم تر شدن مدفوع و دفع راحت (روزانه ۸ لیوان آب)
- استفاده روزانه از مواد غذایی پر فیبر و سبزیجات و میوه
از آن جایی که هموروئید می تواند عود کند، باید حتما به توصیه هایی که در بالا ذکر شد دقت نمود و به آن ها عمل کرد.
کلیدواژه : هموروئید چیست؟
تعریف هموروئید یا بواسیر و تفاوت آن از شقاق از دیدگاه دکتر بهزاد نعمتیهنر
مهترین علت بروز بواسیر
درمان بواسیر
انواع روش های هموروئیدکتومی
عوارض جراحی بواسیر
مراقبت های پس از عمل بواسیر
منبع :
هموروئید چیست؟