رشته هنرهای اسلامی چیست؟
رشته هنرهای اسلامی یکی از رشته های محبوب هنری است و دانشجویان بسیار زیادی در سراسر جهان رشته هنرهای اسلامی را به عنوان رشته تحصیلی خود در دانشگاه انتخاب میکنند. اکثر دانشجویان تمایل دارند در یک دانشگاه معتبر خارجی تحصیل کنند و به همین دلیل هر ساله بسیاری از دانشجویان بینالمللی برای اخذ پذیرش تحصیلی از دانشگاه های معتبر با یکدیگر به رقابت میپردازند.
تعداد زیادی از دانشگاههای معتبر جهان رشته هنرهای اسلامی را در مقاطع تحصیلی مختلف ارائه میدهند و دانشجویان بین المللی که قصد دارند در این رشته تحصیل کنند، میتوانند از این دانشگاهها پذیرش تحصیلی بگیرند. بسیاری از دانشجویان بین الملللی با شرایط اخذ پذیرش تحصیلی در رشته هنرهای اسلامی آشنا نیستند. این افراد میتوانند با مراجعه به یک موسسه مهاجرتی یا موسسه اعزام دانشجو با شرایط اخذ پذیرش تحصیلی آشنا شوند. در ادامه به معرفی و بررسی رشته هنرهای اسلامی میپردازیم.
هنرهای اسلامی به هنرهایی گفته میشود که در خدمت دین اسلام باشند (مانند هنر معماری اسلامی به کار رفته در مساجد). همچنین هنرهای اسلامی مربوط به هنرهایی است که در طول تاریخ در سرزمینهایی که توسط مسلمانان اداره میشدند، خلق شدهاند. هنرهای اسلامی شامل ادبیات، هنرهای نمایشی و هنرهای تجسمی در بخش بزرگی از خاورمیانه و مناطق دیگری است که از قرن هفتم به بعد دین اسلام را پذیرفتهاند. ممکن است گفته شود که هنرهای اسلامی فقط آن دسته از هنرهایی هستند که به طور مستقیم از دین اسلام نشات گرفته باشند.
با این وجود ، معمولا هنرهای اسلامی شامل کلیه آثار هنری تولید شده توسط مسلمانان است، خواه با دینشان مرتبط باشد یا نباشد . از ویژگیهای اصلی هنرهای اسلامی، تأکید آن بر شهامت است. ویژگی دیگر هنرهای اسلامی این است که این نوع از هنر لزوما درباره ایدهها یا احساسات شخصی هنرمند نیست. هنرمندان و هنرجویان در حوزه هنرهای اسلامی معمولا بر روی یک سنت و یا روایت واقعی و مستند تمرکز میکنند و این سنتها و روایتها را در آثار هنری خود به کار میبرند. هنرمندان جهان اسلام اعتقادات خود را در یک سری اشکال انتزاعی به تصویر میکشند و برخی از آثار هنری شگفت انگیز را تولید کنند. در ذهن این هنرمندان، آثار هنری روشی برای انتقال پیام اسلام به جهان هستند.
مهمترین عناصر و ویژگیهای هنرهای اسلامی شامل نقوش گیاهی، الگوهای هندسی و خوشنویسی هستند. هنرهای اسلامی مستقل از تأثیرات طبیعت، توسعه نیافتهاند و در بسیاری از آثار هنری اسلامی از نقوش گیاهی استفاده شده است اما در هنرهای اسلامی معمولا نقوش گیاهی به صورت انتزاعی نمایش داده میشوند.
عنصر دوم هنرهای اسلامی شامل الگوهای هندسی است. هنرمندان به دو دلیل اصلی استفاده از نقوش هندسی را توسعه دادند. دلیل اول این است در هنرهای اسلامی استفاده از تصاویر موجودات زنده مانند حیوانات ممنوع است و بنابراین اشکال هندسی به عنوان جایگزینی برای توصیف موجودات زنده به کار میروند. اشکال هندسی انتزاعی به ویژه در مساجد مورد توجه قرار میگرفتند. بدین ترتیب علم هندسه در هنرهای اسلامی مورد توجه قرار گرفت و به هنرمندان این امکان را داد تا تخیل و خلاقیت خود را از این طریق به نمایش بگذارند.
دلیل دوم استفاده از اشکال هندسی، محبوبیت علم هندسه در جهان اسلام بود. بدینگونه شکل جدیدی از هنر، مبتنی بر اشکال ریاضی، مانند محافل، مربعها و مثلثها، پدید آمد. سومین شکل تزئینی هنر که در فرهنگ اسلامی به وجود آمده، خوشنویسی است . خوشنویسی در هنرهای اسلامی شامل استفاده از حروفی است که گاه با اشکال هندسی و طبیعی ترکیب میشوند . رشته هنرهای اسلامی دارای گرایشهای بسیار متنوعی است.
برخی از گرایشهای رشته هنرهای اسلامی عبارتند از:
- گرایش هنر و صنایع چوب
- گرایش هنر و صنایع فلز
- گرایش سفال و سرامیک
- گرایش نگارگری
- گرایش شیشه
- مطالعات تاریخی و تطبیقی هنر
- مطالعات اسلامی
- هنر اسلامی و معماری
جایگاه هنرهای اسلامی
از آنجایی که اسلام نه تنها یک دین بلکه یک شیوه زندگی است، یک فرهنگ متمایز را با زبان هنری منحصر به فرد خود در سراسر جهان منعکس کرده است. با گسترش دین اسلام، به تدریج سبک متمایز هنر اسلامی شکل گرفت. هنرهای اسلامی عمدتا در معماری اسلامی، تصویر سازی کتاب، تزئین سفال، فلز و سایر اشیاء مورد استفاده قرار میگیرد. هنرهای اسلامی تحت تأثیر سبکهای هنری مناطق فتح شده قرار گرفتهاند.
این سبکها شامل هنرهای دیرینه رومی، بیزانس و فارسی هستند. با مطالعه هنرهای اسلامی میتوان درباره تاریخ و فرهنگ دورههای پیشین اطلاعات مفیدی را کسب کرد. هنرهای اسلامی متعلق به بخش بزرگی از خاورمیانه است و با مطالعه هنرهای اسلامی میتوان با سبک زندگی، عقاید و فرهنگ کشورهای مختلف آشنا شد. رشته هنرهای اسلامی نقش بسیار مهمی را در معماری بناهای مذهبی مسلمانان ایفا کرده است. برای مثال معماری مساجد مطابق با تمام جنبهها و ویژگی های هنرهای اسلامی است.
به همین دلیل بناهای مذهبی مانند مساجد از مهم ترین نمونههای معماری اسلامی هستند. انواع دیگری از ساختمانها که معماری اسلامی در آنها به کار رفته است شامل مدارس مذهبی و مقبرهها هستند. در ابتدا مساجد ساختمان های ساده ای بودند كه از چوب و خشت ساخته شده بودند. سپس، با بزرگتر شدن جهان اسلام از نظر اندازه و قدرت، مساجد بزرگی از سنگ تراشیده و آجر ساخته شدند. معماران مسلمان به زودی شروع به توسعه نوع جدیدی از بنای مذهبی کردند که به طور خاص برای عبادت اسلامی طراحی شده است. نمونه اولیه این طرح جدید مسجد بزرگ دمشق است. با بررسی این بناها میتوان هر چه بیشتر با عقاید و رسوم مسلمانان در دورههای مختلف آشنا شد. از این رو رشته هنرهای اسلامی دارای جایگاه بسیار مهمی در تاریخ و هنر کشورهای گوناگون است.
دانشگاه های برتر این رشته
نشریه QS هر ساله اسامی برترین دانشگاه های جهان در رشتههای مختلف را منتشر میکند. این نشریه یکی از معتبرترین منابع برای رتبه بندی دانشگاههای جهان است. تا کنون نشریه QS اسامی دانشگاههای برتر در رشته هنرهای اسلامی را منتشر نکرده است اما بسیاری از منابع معتبر دیگر اسامی برخی از بهترین دانشگاه های جهان که رشته هنرهای اسلامی را در مقاطع تحصیلی مختلف ارائه میدهند را معرفی کردهاند. در ادامه به معرفی و بررسی برخی از بهترین دانشگاههای جهان در رشته هنرهای اسلامی میپردازیم.
دانشگاه آکسفورد
دانشگاه آکسفورد یکی از بهترین و معتبرترین دانشگاههای انگلستان و جهان است. و دانشگاه آکسفورد یکی از قدیمیترین دانشگاههای انگلستان و جهان محسوب میشود و تاریخ تاسیس آن نامعلوم است. این دانشگاه در مرکز شهر قرون وسطایی آکسفورد واقع شده است. دانشگاه آکسفورد با داشتن بیش از 100 کتابخانه به بزرگترین سیستم کتابخانه ای در انگلستان تبدیل شده است.
حدود 22000 دانشجو در دانشگاه آکسفورد تحصیل میکنند که بیش از 40 درصد آن ها دانشجویان بینالمللی هستند . دانشگاه آکسفورد یک دانشگاه مدرن و تحقیقاتی محور است. این دانشگاه دارای تراز علمی بسیار بالایی است و به همین دلیل اخذ پذیرش از دانشگاه آکسفورد بسیار مشکل است. در دانشگاه آکسفورد چهار بخش دانشگاهی وجود دارد : علوم انسانی ، ریاضی ، فیزیک و علوم زندگی ؛ علوم پزشکی و علوم اجتماعی . دانشگاه آکسفورد فارغ التحصیلان بسیار برجستهای از جمله 28 نخست وزیر انگلیس و بسیاری از سران ایالتها و دولتها در سراسر جهان را پرورش داده است. دانشگاه آکسفورد رشتههای متنوعی را در مقاطع تحصیلی مختلف ارائه میدهد . این دانشگاه رشته هنر و باستان شناسی اسلامی در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری ارائه می دهد .
آزمون
ندارد. مصاحبه دارد.
زبان تحصیل
انگلیسی، آیلتس 7 به بالا یا تافل 100 به بالا
هزینه تحصیل
بین 25740 پوند تا 36065 پوند در سال
تاریخ ددلاین
15 اکتبر (متغیر)
دانشگاه حمد بن خلیفه
دانشگاه حمد بن خلیفه یک دانشگاه دولتی است که در دوحه، پایتخت قطر واقع شده است. این دانشگاه در سال 2010 تاسیس شد. دانشگاه حمد بن خلیفه، عضو بنیاد آموزش، علوم و توسعه جامعه قطر است. این دانشگاه رشته هنر، معماری و شهرسازی اسلامی را در مقطع کارشناسی ارشد ارائه میدهد. دوره کارشناسی ارشد هنر، معماری و شهرسازی اسلامی در دانشگاه حمد بن خلیفه ، یک برنامه چند رشته ای است که با همکاری دانشگاه آکسفورد انگلیس و با هدف پرورش مربیان، مورخان و طراحان آینده در حوزه هنر و معماری اسلامی طراحی شده است.
این برنامه با بررسی تاریخچه هنر، معماری و شهرسازی اسلامی، دانشجویان را به پاسداری از میراث فرهنگی اسلامی تشویق میکند. به طور کلی این برنامه بر دستیابی، انتشار و کاربرد تاریخ هنر، معماری و شهرسازی در جوامع اسلامی متمرکز است.
آزمون
ندارد. مصاحبه دارد.
زبان تحصیل
انگلیسی، آیلتس 6.5 به بالا یا تافل 79 به بالا
هزینه تحصیل
36000 ریال قطر
تاریخ ددلاین
متغیر
منبع: