مقداد بن اسود یا مقداد بن عمرو از یکی از صحابیهای مشهور پیامبر است. وی از نخستین مسلمانان صدر اسلام به شمار میآیند که ایمان خود را آشکارا بیان کرد و متحل شکنجههای فراوان شد.
مقداد بن عمرو بن ثعلبه معروف به مقداد بن اسود از بزرگترین اصحاب پیامبر (ص) و نخستین شیعیان امام علی (ع) بوده است.
تولد و اصل و نسب مقداد
از تاریخ تولد مقداد بن اسود اطلاعات دقیقی در دست نیست اما با توجه به این که مورخان مرگ او را در سن 70 سالگی بیان کرده اند و وفات او در سال 33 هجری قمری بوده است می توان به این نتیجه رسید که مقداد 37 سال قبل از هجرت (سال شانزدهم عام الفیل مصادف با 24 سال قبل از بعثت) به دنیا آمده است. نام پدر مقداد عمرو بوده است اما مقداد زمانی در مکه با اسود بن عبد هم پیمان می شود و این پدرخواندگی باعث شد تا اسود با مقداد نسبت پدری پیدا کند و برای همین به او مقداد بن اسود هم می گویند.
مقداد بن اسود با دختر زبیر، عموی پیامبر (ص) با نام ضباعه ازدواج کرد. او یک پسر به نام عبدالله (یا معبد) و یک دختر به نام کریمه داشته است که عبدالله در جنگ جمل در سپاه مخالف امام علی (ع) قرار داشت و کشته شد.
مسلمان شدن مقداد
مقداد بن اسود سیزدهمین نفری بود که اسلام آورد و جزو هفت نفری بود که ایمان خودش را آشکار کرد. ابن مسعود او را یکی از هفت نفری می داند که اسلام خود را ظاهر نمودند و متحمل شکنجه مشرکان شدند.
مقداد بن اسود در تمامی جنگ های پیامبر (ص) شرکت داشت و از جمله دلاوران سپاه اسلام به حساب می آمد. مسلمانان اهل سنت به مقداد لقب «حارس رسول الله» داده اند.
پس از رحلت پیامبر (ص) زمانی که ابوبکر خود را به عنوان جانشین پیامبر معرفی کرد مقداد از جمله معدود مسلمانانی بود که به امام علی (ع) وفادار ماند و با ابوبکر بیعت نکرد. مقداد از جمله نفراتی بود که در مراسم خاکسپاری حضرت زهرا (س) نیز شرکت داشت.
از اصطلاحات رایج بین علمای حدیث و مورخین اسلامی، اصطلاح «ارکان اربعه» است. ارکان اربعه عبارتند از سلمان، مقداد، ابوذر و عمار. با توجه به اینکه در روایات و اخبار اهل بیت (ع) به طور مکرر از این چهار نفر به عناوین گوناگون ستایش شده است و آن همه فضایل و مناقب درباره آنها وجود دارد، از این رو ایشان را به عنوان پایه های دین و ستون های محکم ایمان یاد کرده و با اصطلاح ارکان اربعه معرفی کرده اند.
مقداد در اواخر عمر خود در منطقه ای به نام جرف در یک فرسخی مدینه زندگی می کرد و هنگامی که از دنیا رفت پیکرش توسط مسلمانان به مدینه آورده شد. عثمان بن عفان بر او نماز خواند و او را در قبرستان بقیع به خاک سپردند.
طبق روایات، مقداد از کسانی است که در زمان ظهور حضرت مهدی (ع) و قیام ایشان، رجعت کرده و از یاران و فرمانداران حکومت حضرت صاحب الزمان (عج) خواهد بود.
زندگینامه مقداد
منبع: