فرق توتون و تنباکو در شیوه استعمال آنهاست. به دلیل وجود ماده شیمیایی نیکوتین در توتون و تنباکو مصرف هر یک از آنها به اندازه سایر مواد مخدر اعتیادآور بوده و در صورت استعمال طولانی مدت، ترک آن کار بسیار سختی خواهد شد.
توتون و تنباکو از نظر مواد شیمیایی و ترکیبات موجود در آنها، تفاوتی با یکدیگر ندارند. مصرف هر کدام از آنها اعتیاد آور بوده و باعث به وجود آمدن عوارض خطرناک در کوتاه مدت و یا طولانی مدت خواهد شد. در این مقاله به معرفی فرق توتون و تنباکو و نیز بررسی اثرات مصرف آنها بر بدن میپردازیم.
معرفی گیاه توتون
گیاه توتون این ویژگیها را داراست:
- دارای برگهایی پهن و بدون دمبرگ به صورتهای خمیده، صاف، تخم مرغی شکل، قلبی و یا نیزهای شکل است
- یک ساله است
- ارتفاع آن به ۲ متر و یا بیشتر میرسد
- بذر توتون بسیار کوچک و بیضی شکل بوده و رنگی متمایل به قرمز تیره دارد
- این گیاه در اقلیمهای متفاوت قابلیت رویش دارد، اما مناطق گرم در رویش آن تاثیر بیشتری خواهد داشت
- میانگین دما برای رشد و نمو برگهای آن ۲۰ درجه سانتی گراد است
- اگر بذرهای توتون در محیط مناسب نگهداری شوند تا یک سال توانایی رویشی خود را حفظ میکنند
معرفی گیاه تنباکو
به برگهای خشک شده گیاه توتون، تنباکو میگویند که در پیپ، قلیان و سیگار استفاده میشود. علاوه بر این، گاهاً آن را به صورت جویدنی نیز مصرف میکنند. اگرچه انواع مختلفی از مواد شیمیایی در گیاه تنباکو وجود دارد، اما مادهای که که باعث وابستگی میشود، مادهای به نام نیکوتین است. نیکوتین از دود حاصل از از سوزاندن برگهای این گیاه به دست میآید. نیکوتین یکی از ترکیبات آلی نیتروژن دار است که علاوه بر تنباکو در برخی از گیاهان مانند بادمجان، فلفل سبز، سیب زمینی و گوجه فرنگی نیز یافت میشود. مصرف زیاد این ماده اعتیاد آور بوده و باعث ناتوانی و بی حالی خواهد شد.
تاریخچه پیدایش توتون و تنباکو
منشأ استفاده از توتون و تنباکو به قرن شانزدهم و در آمریکای شمالی و جنوبی بر میگردد. قابل ذکر است که هم اکنون گیاه تنباکو یکی از محصولات با ارزش در اقتصاد کشورهایی همچون چین، ایالت متحده آمریکا و هند به شمار میآید و مصرف آن در بیش از از یک میلیارد نفر در جهان رایج است. سازمان بهداشت جهانی تنباکو را بیشترین علت مرگ قابل پیشگیری در جهان اعلام کرد. در سالهای اخیر مصرف تنباکو در کشورهای توسعه یافته ثابت بوده و یا کاهش یافته، این در حالی است که مصرف تنباکو در کشورهای در حال توسعه مانند ایران روندی رو به رشد داشت است.
انواع گیاه توتون
امروزه انواع مختلفی از این گیاه در سراسر جهان کشت میشود که برخی از رایجترین آنها شامل موارد زیر است:
- توتون سیگار ویرجینیا
- توتون نوچه
- توتون لوئیس
- توتون پادشاه ترکیه
- توتون کاپیتان بلک
- توتون رشتهای
- توتون شمزین
- توتون ساده و معطر اشنویه
- توتون کردستان
- توتون خاصلو
- توتون خزر شمال
- توتون پارلامنت
- توتون باسما
آیا توتون و تنباکو خواص درمانی نیز دارند؟
از این گیاه در اندازههای مشخص برای درمان برخی از ناراحتیها استفاده میشود؛ چرا که این گیاه خلط آور، آرامش بخش، زد و ضد اسپاسم، ادرار آور و بزاق آور است. همچنین از برگ توتون به صورت استعمال خارجی برای بهبود ناراحتیهایی همچون درد نیش حشرات، برخی بیماریهای پوستی، تورم ناشی از روماتیسم و درمان بواسیر نیز استفاده میشود.
اثرات کوتاه مدت مصرف تنباکو
پس از استفاده از تنباکو در اشکال دود زای آن مانند سیگار و قلیان، مدت زمان بسیار کمی در حد ۱۰ ثانیه لازم است تا نیکوتین از طریق مخاط بینی، دهان، ریهها و حتی پوست وارد بدن شود. بعد از آن، نیکوتین وارد جریان خون شده و خود را به مغز میرساند. همچنین این ماده سمی با تحریک کردن غده آدرنال یا فوق کلیوی، آن را مجبور به تولید اپی نفرین میکند که نتیجه آن، حالتهای مختلفی مانند افزایش ضربان قلب و جریان خون خواهد بود. به علاوه، به محض ورود این ماده در بدن آنزیمهای کبدی حدود ۸۰ درصد از آن را در هم شکسته و متابولیت کوتینین که خود مادهای مضر است را نیز به وجود میآورند.
خطرات و اثرات طولانی مدت مصرف توتون و تنباکو
استفاده از از توتون و تنباکو به عنوان یک ماده کشیدنی و دودزا به دلیل ورود گاز مونوکسید کربن در بدن دارای اثرات خطرناکی به شرح زیر است:
- ایجاد ناراحتیهای ریوی تنفسی مانند تنگی نفس، برونشیت مزمن و آمفیزم ریوی
- ایجاد سرطان در دستگاههای تنفسی و گوارشی بدن
- زخم معده
- ایجاد زخمهای پوستی
- کاهش قدرت سیستم ایمنی بدن
- کم بودن وزن نوزادان در مادران سیگاری
- اعتیاد و وابستگی به مصرف دخانیات
- افزایش فشار خون و ضربان قلب
- کاهش اشتها
- گشاد شدن مردمک چشم
- اسهال و استفراغ
سخن آخر
طبق تحقیقات به عمل آمده، استعمال هر نخ سیگار حدود ۵.۵ دقیقه از عمر فرد مصرف کننده را میکاهد. دود سیگار و قلیانهای حاوی تنباکو، نه تنها اثرات مخرب بر فرد مصرف کننده دارند، بلکه آسیبهای بیشتری را بر اطرافیان غیر سیگاری او نیز خواهند داشت. متاسفانه امروزه استفاده از دخانیات به خصوص قلیان در شهرهای مختلف ایران و در بین جوانان شیوع بسیار زیادی پیدا کرده است.
فرق توتون و تنباکو
منبع: