شاید شما هم شنیده باشید که انجام دادن چندوظیفه با هم مشکل ساز است . اما نتایج تحقیقات جدید نشان میدهند که انجام دادن همزمان چند کار، عملکرد آدم را نابود میکند و تازه ممکن است به مغز هم آسیب وارد کند.
تحقیقی که در دانشگاه استنفورد در زمینهی چندوظیفگی انجام شده است نشان میدهد که انجام دادن چند کار به صورت همزمان در مقایسه با تمرکز کردن روی یک کار، بهرهوری کمتری در پی دارد . همچنین، محققان پی بردند کسانی که به صورت معمول در معرض بمبارانی از اطلاعات الکترونیکی از چندین و چند مسیر هستند . در مقایسه با آن افرادی که اول یک کار را تمام میکنند و بعد به سراغ کار بعدی میروند، نه قادرند به همان خوبی حواسشان را به کاری جمع کنند، نه از حافظهی خوبی برخوردارند و نه اینکه موقع محول شدن یک وظیفهی جدید عملکرد قابل قبولی نشان میدهند.
آیا چندوظیفگی مهارت است؟
اما اگر بعضی افراد به طرز خاصی از قدرت چندوظیفگی برخوردار باشند چه؟ دانشگاه استنفورد تحقیقاتی در این زمینه انجام داده است. نحوهی کار بدین صورت بود که پژوهشگران افراد را بر اساس میزان تمایلشان به چندوظیفگی به چند دسته تقسیم کردند. مقایسههایی که بین این دستهها صورت گرفت نشان داد آنهایی که بیشتر از همه به چندوظیفگی اعتقاد داشتند و تعداد کارهای بیشتری را به صورت همزمان انجام میدادند، از بابت کیفیت چندوظیفگی، در مقایسه با کسانی که دوست داشتند کارها را تک تک انجام بدهند، به مراتب بدتر بودند.
علت چه بود؟ کسانی که به چندوظیفگی خو گرفته بودند به این دلیل بدتر بودند که سختتر میتوانستند افکارشان را سازماندهی کرده و اطلاعات بیربط را فیلتر کنند. در نتیجه هنگام محول شدن وظیفهی جدید کُندتر عمل میکردند. ای دل غافل!
چندوظیفگی عملکرد و کارآمدی مغز را پایین میآورَد زیرا مغز فقط قادر است در یک زمان بر روی یک کار تمرکز کند. وقتی بخواهید همزمان ۲ کار را با هم انجام بدهید، مغز فاقد این ظرفیت است که بخواهد هر دوی آنها را با موفقیت اجرا کند.
چندوظیفگی IQ را پایین میآورد
نتایج این تحقیقات دانشگاه استنفورد حاکی از ضررهای بیشتری هم بود. چندوظیفگی نه تنها باعث کند شدن سرعت آدم میشود، بلکه IQ را هم پایین میآورد. مطالعهی دیگری که در دانشگاه لندن صورت گرفته بود نشان میداد شرکتکنندگانی که در طی انجام وظایفِ شناختیشان، چند وظیفه را یکجا انجام داده بودند. چنان نمرات IQ ضعیفی از خود به جای گذاشته بودند که انگار ماریجوانا کشیده بودند یا شب قبلش اصلا نخوابیده بودند. در این آزمایش IQ مردان بالغی که چند کار را به طور همزمان انجام داده بودند، 15 نمره افت کرده بود. یعنی میزان هوششان در حد یک بچهی ۸ ساله تنزل کرده بود.
پس دفعهی بعد که خواستید وسط جلسه از فرصت استفاده کرده و ایمیلی برای رئیستان بفرستید. یادتان باشد که ظرفیت شناختی مغزتان در حدی پایین آمده است که گویی به یک بچهی ۸ ساله سپردهاید تا آن نامه را برایتان بنویسد.
آسیب مغزی به خاطر چندوظیفگی
مدتها بود که تصور میشد، آسیبهای شناختی وارد شده به مغز در اثر چندوظیفگی، امری موقتی است . اما تحقیقات جدید خلاف این تصور را ثابت کرده است. پژوهشگران دانشگاه ساسکس انگلستان با گرفتن عکس MRI از مغز کسانی که از چند وسیلهی الکترونیکی به صورت همزمان استفاده میکنند . (مثلا در حین تماشای تلویزیون، با گوشی پیامک میدهند)، دریافتند کسانی که چندین کار را یکجا انجام میدهند، در قشر کمربندی قُدامی مغزشان، تراکم سلولی کمتری مشاهده میشود . (ناحیهای از مغز که مسئول کنترل احساسات و شناخت و حس همدلی است).
البته در این زمینه نیاز به تحقیقات بیشتری هست تا دقیقا متوجه شویم که آیا چندوظیفگی از نظر فیزیکی به مغز آسیب میرساند یا نه . (منهای این آسیب مغزیِ فعلی که آدمها را مستعد به چند وظیفگی میکند) اما هر چه که هست میدانیم این کار آثار منفیای از خود برجای میگذارد. کِپ کی لوه، متخصص اعصاب و روان و نویسندهی ارشد تیم تحقیقاتی در زمینهی عوارض چندوظیفگی میگوید: «به نظر من خیلی مهم است که این آگاهی را در بین مردم به وجود بیاوریم که بدانند این شیوهی فعلی استفاده از وسایل الکترونیکی ممکن است منجر به تغییر نحوهی فکر کردنمان بشود و احتمال دارد این تغییرات در سطح ساختار مغزی به وقوع بپیوندند.»
از این یافتههای جدید چه چیزی میآموزیم؟
اگر مستعد این هستید که چند کار را یکجا انجام بدهید، فکر نکنید که زبلخان شدهاید. چندوظیفگی عادت خوبی نیست که بخواهید با سر داخلش شیرجه بزنید. حداقل چیزی که از بابتش مطمئن هستیم این است که این کار باعث میشود کُند شویم و کیفیت عملکردمان پایین بیاید. حتی اگر بر فرض این کار هیچ آسیبی به مغز وارد نکند، عادت دادن خود به چندوظیفگی مثل بنزینی است که خالی کنیم بر روی آتشِ مشکلاتی از قبیل عدم تمرکز، عدم سازماندهی و عدم توجه به جزئیات.
به کار بردن چندوظیفگی در جلسات یا سایر موقعیتهای اجتماعی نشان از کمبود خودآگاهی و اجتماعآگاهی دارد – دو مهارتِ مربوط به هوش هیجانی (EQ) که برخورداری از آنها برای موفق بودن در محیط کار بسیار حیاتی است. وبسایت TalentSmart با پژوهش بر روی بیش از ۱ میلیون نفر به این نتیجه رسیده است که 90 درصد از آن افرادی که عملکرد خیلی خوبی در سر کار دارند، EQهای بالایی دارند. حالا اگر نتیجهی این یافته را بگذاریم کنار نتیجههای تحقیق دانشگاه ساسِکس که میگفت چندوظیفگی به قشر کمربندی قُدامی مغز آسیب میزند (یعنی معبد EQ در مغز)، آنگاه میتوان گفت چندوظیفگی EQ را هم پایین میآورد.
پس هر موقع که خواستید چند وظیفه را یکجا با هم به سیخ بکشید، یادتان باشد که نه تنها دارید بر روی عملکرد لحظهای خودتان اثر بدی میگذارید . بلکه ممکن است به آن قسمت از مغزتان هم که برای موفقیتهای آتی به آن نیاز مبرم دارید، لطمه وارد کنید.
۸ ترفند برای درمان حواس پرتی در محیط کار
تا حالا برایتان پیش آمده که در آخر روز به خودتان بگویید «پس اینهمه وقتی که داشتم کجا رفت؟» شاید آن روز را با این هدف شروع کرده بودید که چند کار خاص را به اتمام برسانید . اما به دلیل حواس پرتی موفق به اینکار نشده بودید. سر و کله زدن با موضوعات کم اهمیتتر، یا به اصطلاح «خاموش کردن آتشها»، خیلیهای دیگر مثل شما را هم از رسیدن به اهداف مهم و بلندمدتشان باز داشته است. اما اگر قرار باشد هر روز به حواس پرتی خود پرو بال بدهید، باید عطای کسبوکارتان را به لقایش ببخشید. درمان حواس پرتی اهمیت ویژهای دارد چرا که این مسئله یکی از مهمترین عوامل کاهش بازدهی است، این مقاله را بخوانید تا با ۸ ترفند برای درمان حواس پرتی خود، آشنا شوید.
اگر فکر میکنید حواس پرتی تان اجازه نمیدهد این مقاله را به دقت بخوانید، میتوانید نگاهی به ویدیوی زیر بیاندازید.
۱. لیستی از کارهایی که باید انجام دهید تهیه کنید
فایده این کار چیست که لیستی از کارهای مهمتان را درست کنید و سپس آن را زیر ماشینحساب و قبض تلفن و کارت بانک خود بگذارید؟ اگر قرار بوده اصلا چشمتان بهش نخورد، پس چرا زحمت نوشتنش به خود دادهاید؟ لیست کارهایتان را بچسبانید جایی که در تیررس چشمتان باشد تا هر بار که خواستید گوشی تلفن را بردارید یا کامپیوتر را خاموش و روشن کنید آن را ببینید. یادتان باشد هر چیز که از دیده رود، از حافظه هم برود!
۲. برای درمان حواس پرتی بهتر است درِ اتاقتان را ببندید
میدانم که به نظر میرسد دارم خلاف شیوههای صحیح مدیریتی را ترویج میکنم. لابد میپرسید مگر قرار نیست درِ اتاق من به روی کارمندانم باز باشد تا مشکلاتشان را حل کنم؟ پس بگذارید به شما بگویم که اگر جنابعالی نتوانی بر روی کارت تمرکز کنی، کارمندات حتما یک مشکل بزرگتر خواهند داشت: باید بروند دنبال شغل جدیدی بگردند. یادتان باشد به عنوان کارآفرین، شما باید اول به شرکت رسیدگی کنید بعد به کارمندان. تازه، اگر کارمندانتان نتوانند چپ و راست بیایند ورِ دلتان بنشینند، شاید خودشان توانستند ابتکار عملهایی به خرج دهند و مشکلات را حل کنند.
۳. وقتی کسی وارد اتاقتان میشود بلند شوید و بایستید
البته که ایستادن برای ورود افراد به اتاق، نشانهی عدم تکبر شماست، اما هدف شما از ایستادن این است که آن طرف نرود برای خودش یک صندلی پیدا کند و 3 ساعت جا خوش کند. خیلیها اگر چند دقیقه سرپا بایستند خسته میشوند و به محض اینکه کارشان با شما تمام شد به سر کار خود برمیگردند. اگر هم دیدید کسی با این روش خسته نمیشود، از پشت میزتان دور بزنید و او را تا دم در و احیانا سر راهرو همراهی کنید. سپس عذرخواهی کنید و برگردید به اتاقتان.
۴. حواسپرتکُنها را محدود کنید
هر چند دقیقه یکبار ایمیل و فیسبوک و تلگرام و غیره را چک میکنید؟ آیا خودتان جواب همهی تماسهای شرکت را میدهید یا کس دیگری را مسئول این کار کردهاید؟ آیا اگر هر کسی وارد شرکت بشود و بگوید من با فلانی کار دارم میتواند سرش را بیندازد پایین و وارد دفتر شما شود؟ این چیزها شما را از پرداختن به کسبوکار اصلیتان باز میدارد. سعی کنید اوقات مشخصی را برای سر و کله زدن با این جور چیزها تعیین کنید تا وسط یک کارِ واقعی حواستان پرت نشود.
۵. عللِ «کار امروز به فردا انداختنها» را ریشهیابی کنید
به عقب انداختن یک کار مهم، بیشتر از اینکه به حواس پرتی ربط داشته باشد دلایل احساسی دارد. نکند میترسید که مهارت انجام فلان کار مهم برای کسبوکارتان را ندارید؟ یا اینکه احساس میکنید راجع به کاری اطلاعات کافی در اختیار ندارید؟ یا نگرانید که اگر فلان پروژه را تمام کردید، قدم بعدیتان چه خواهد بود؟ برای اینکه به درمان حواس پرتی خود کمک کنید، به یک مداد و کاغذ و مقداری زمان احتیاج دارید تا بنشینید و دلایل به تعویق انداختن کارهایتان را لیست کنید و ببینید که چطور میتوانید هر کدام را برطرف کنید.
۶. لقمههای کوچک بردارید
اگر یک روز کاری گیجکننده نصیبتان شود، بعید میدانم که آن روز بتوانید پروژهی بزرگی را به اتمام برسانید. بد نیست بدانید که در طی 15 یا 20 دقیقه در طول روز، کارهایی را میتوانید به اتمام برسانید که فکرش را هم نمیکردید. منتظر این نباشید که سرتان خلوت شود و یکهو کلی وقت به دست بیاورید تا همهاش را به آن پروژهی طولانی اختصاص بدهید. این کار شدنی نیست.
۷. برای درمان حواس پرتی باید میز کارتان را خلوت کنید
برای درمان حواس پرتی خود، دور و برتان را خلوت کنید. اگر آمادهی استارت زدنِ یک پروژه بزرگ هستید، محل کارتان را از هر چیزی که شما را یاد کارهای کوچکِ دیگر میاندازد، خالی کنید. زیرا به طرفهالعینی گول یک کار 2-3 دقیقهای را میخورید و آن اصلِ کاری را ول میکنید و میروید دنبال کارهای کم اهمیتتر. هدف از جمع و جور کردن میزِ کار این است که دچار حواس پرتی بصری نشوید.
۸. بچسبید به کار
یک کار دیگر برای درمان حواس پرتی اینست که در را ببندید، گوشیتان را خاموش کنید، میزتان را خلوت کنید و بچسبید به کار. پشت در اتاقتان نوشتهای با این مضمون آویزان کنید: «به جز قطع نخاع، سوختگی شدید یا استعفا، هر چیزی که دارید را نگه دارید و فردا به من بگویید.» اگر خود را از شر همهی این بهانهها و حواس پرتیها راحت کنید . شاید خیلی سریعتر از آن چیزی که انتظار دارید، بتوانید به بزرگترین اهداف کاریتان دست پیدا کنید.
منبع:
کلمات کلیدی : مشاوره شغلی و تحصیلی – کارهای همزمان – موفقیت