از مهمترین خواص عسل مانوکا داشتن خاصیت ضدباکتری، ضدویروسی و ضد التهابی است که میتواند به درمان بیماریهای متعدد، از جمله سندرم روده تحریک پذیر، زخم معده، بیماری لثه و عفونتهای تنفسی فوقانی کمک کند.
آیا فرق عسل مانوکا با بقیهی عسلها را میدانید؟ عسل مانوکا نوعی عسل بومی نیوزیلند است. این عسل توسط زنبورهایی تولید میشود که از شهد گل درخت مانوکا (Leptospermum scoparium) که معمولا به عنوان بوته مانوکا شناخته میشود، تغذیه میکنند. خاصیت ضدباکتری عسل مانوکا همان چیزی است که آن را از عسل سنتی جدا میکند. متیل گلیوکسال (Methylglyoxal) ماده فعال آن است و به احتمال زیاد مسئول این اثرات ضد باکتری است. علاوه بر این، عسل مانوکا دارای مزایای ضد ویروسی، ضد التهابی و آنتی اکسیدانی است. در ادامه با ۷ خاصیت از میان خواص عسل مانوکا برای سلامت آشنا خواهید شد.
۱. کمک به بهبود زخم
از زمانهای قدیم، از عسل برای درمان جراحت، سوختگی و زخم استفاده میشده است. در سال ۲۰۰۷، عسل مانوکا توسط FDA آمریکا به عنوان گزینهای برای درمان زخم تایید شد. مطالعات متعدد نشان داده است که عسل مانوکا میتواند درمان زخم را بهبود بخشد، بازسازی بافت را تقویت کند و حتی درد را در بیماران مبتلا به سوختگی کاهش دهد. برسی نتایج مطالعهای دربارهی اثرات استفاده از پانسمان عسل مانوکا نشان داد که ۸۸ درصد زخمها کاهش اندازه داشتند. همچنین، پانسمان عسل مانوکا به ایجاد یک محیط اسیدی برای زخم کمک کرده است که باعث بهبودی بیشتر زخم شده است.
از دیگر خواص عسل مانوکا کمک به بهبود زخمهای دیابتی است. مطالعهای در یونان نشان داده که پانسمان زخم عسل مانوکا باعث کاهش زمان درمان در بیماران مبتلا به زخم پای دیابتی شد. عسل مانوکا در بهبود زخم پلک پس از عمل جراحی نیز تأثیر دارد و به گفتهی بیماران در اثر استفاده از عسل مانوکا به میزان قابل توجهی درد کمتری داشتند. عسل مانوکا در درمان عفونتهای زخم ناشی از گونههای مقاوم به آنتی بیوتیک، مانند استافیلوکوکوس اورئوس (MRSA) موثر است. از این رو استفاده منظم از عسل مانوکا بر روی زخم و عفونت ممکن است به جلوگیری از MRSA کمک کند. البته باید توجه داشت که عسل مانوکای مورد استفاده برای درمان زخمها، عسل پزشکی (بدون ناخالصی) است و استرلیزه و آماده به عنوان یک پانسمان است.
۲. ارتقای بهداشت دهان و دندان
ارتقای بهداشت دهان و دهان از دیگر خواص عسل مانوکاست. برای جلوگیری از پوسیدگی دندان و حفظ سلامت لثهها، به حداقل رساندن باکتریهای مضر دهان که میتوانند باعث تشکیل پلاک شوند، از اهمیت زیادی برخوردار است. همچنین مهم است که به طور کامل باکتری مفید دهان را که مسئول حفظ سلامتی دهان هستند از بین نبرید. مطالعات نشان دادهاند که عسل مانوکا به باکتری مضر دهان مرتبط با تشکیل پلاک، التهاب لثه و پوسیدگی دندان حمله کرده و آنها را از بین میبرد. عسل مانوکا با فعالیت ضد باکتری بالا در مهار رشد باکتریهای مضر دهان مانند پیگینگیوالیس (P.gingivalis) و اکتینومیستکومیتانس (A. actinomycetemcomitans) موثر است.
۳. تسکین گلو درد
اگر از گلو درد رنج میبرید، عسل مانوکا میتواند در تسکین درد آن به شما کمک کند. یکی از مهمترین خواص عسل مانوکا ویژگی ضد ویروس و ضد باکتری بودن آنست که میتواند به باکتریهایی که باعث درد میشوند حمله کند و التهاب را کاهش دهد. علاوه بر این، عسل مانوکا باکتریهای مضر دهان که سبب بروز موکوزیت (از عوارض جانبی رایج تشعشع و شیمی درمانی) میشود را کاهش میدهد. موکوزیت منجر به التهاب و زخمهای دردناک غشاهای مخاطی در مری و دستگاه گوارش میشود.
۴. کمک به جلوگیری از زخم معده
زخم معده از شایعترین بیماریهایی است که انسان به آن مبتلا میشود. در این بیماری زخمهایی بر روی پوشش معده تشکیل میشوند و باعث درد شکم، تهوع و نفخ میشوند. اچ. پیلوری (H. pylori) یک نوع شایع باکتری است که مسئول بخش عمدهای از زخم معده است. از خواص عسل مانوکا باید به قدرت خارقالعاده آن به تقویت معده اشاره کرد. تحقیقات نشان میدهد که عسل مانوکا میتواند به درمان زخمهای معده ناشی از H. pylori کمک کند. زخم معده همچنین میتواند به علت مصرف بیش از حد الکل باشد. بررسی نتایج تحقیق بر روی موش صحرایی نشان داده است که عسل مانوکا از زخم معده ناشی از الکل نیز جلوگیری میکند.
۵. بهبود علائم گوارشی
سندرم روده تحریک پذیر (IBS) یک اختلال گوارشی رایج است. علائم آن عبارتند از: یبوست، اسهال، درد شکمی و حرکات نامنظم روده. محققان دریافتند که مصرف منظم عسل مانوکا میتواند به کاهش این علائم کمک کند. تأثیر خواص عسل مانوکا برای بهبود وضعیت آنتی اکسیدانی و کاهش التهاب در موشهای صحرایی با IBS و کولیت اولسراتیو (نوعی از بیماری روده تحریک پذیر) به اثبات رسیده است. کلستریدیوم دیفیسیل (Clostridium difficile) که اغلب C. diff نامیده میشود، نوعی عفونت باکتریایی است که موجب اسهال شدید و التهاب روده میشود. عسل مانوکا به سلولهای C. diff حمله کرده سپس باعث مرگ آنها میشود و ازین طریق در روند درمان مؤثر واقع میگردد.
۶. درمان علائم سیستیک فیبروزیس
سیستیک فیبروزیس یک بیماری ارثی است که به ریهها آسیب میرساند و همچنین میتواند بر دستگاه گوارش و سایر اندامها تاثیر بگذارد. این بیماری بر سلولهایی که موکوس تولید میکنند، اثر میگذارد و باعث میشود مخاط تولید شده غیر طبیعی؛ غلیظ و چسبناک باشد. متأسفانه، عفونتهای دستگاه تنفسی فوقانی در افراد مبتلا به سیستیک فیبروزیس بسیار رایج هستند. پسودوموناس آئروژینوزا (Pseudomonas aeruginosa) و بورخولدریا سپاسیه (Burkholderia spp) دو باکتری رایج هستند که میتوانند عفونتهای شدید تنفسی فوقانی را به ویژه در افراد آسیب پذیر ایجاد کنند.
در تحقیقی اثربخشی عسل مانوکا علیه این باکتریها در افراد مبتلا به سیستیک فیبروزیس مورد بررسی قرار داده شد. نتایج نشان داد که رشد و عملکرد آنها در ارتباط با درمان با آنتی بیوتیک مهار میشود. بنابراین، محققان نتیجه گرفتند که عسل مانوکا ممکن است نقش مهمی در درمان عفونتهای تنفسی فوقانی داشته باشد.
۷. درمان آکنه
یکی دیگر از خواص عسل مانوکا درمان جوش و آکنه است. آکنه معمولا با تغییرات هورمونی ایجاد میشود، اما همچنین میتواند در اثر واکنش به رژیم غذایی ضعیف، استرس یا رشد باکتریها در منافذ مسدود شده بوجود آمده باشد. استفاده از عسل مانوکا میتواند پوست شما را عاری از باکتری نگه دارد و موجب تسریع روند درمان آکنه شود. همچنین با توجه به خاصیت ضد التهاب آن، میتواند التهابات مرتبط با آکنه را کاهش دهد.
سخن پایانی
عسل مانوکا یک راهکار موثر درمانیست و زمانی که در کنار درمانهای متداول استفاده شود، میتواند روند درمان را سریعتر کند. اما طبق نظر محققان، مطالعه و تحقیقات بیشتری برای حمایت از خواص مفید آن ضروری است.
چه کسانی در مصرف آن احتیاط کنند؟
- افراد مبتلا به دیابت: مصرف عسل مانوکا ممکن است بر سطح خون تأثیر بگذارد.
- افراد دارای حساسیت به عسل یا زنبور: ممکن است بعد از خوردن یا استفاده از عسل مانوکا واکنش آلرژیک داشته باشند.
- اطفال: آکادمی پزشکان اطفال آمریکا مصرف آن را برای کودکان کوچکتر از یک سال به دلیل خطر بوتولیسم نوزاد توصیه نمیکند.
آیا تاکنون از این نوع خاص و منحصر به فرد عسل استفاده کردهاید؟ چه فواید دیگری از خواص عسل مانوکا سراغ دارید؟ نظرات و تجربیات خود را با ما در بخش “ارسال نظر” در پایین همین مطلب در میان بگذارید.
عسل مانوکا
سایت ستاره
آشنایی با خواص روغن کلزا
روغن کلزا حاوی چربی گیاهی فیتواسترول و ویتامینای فراوان است و در پیشگیری از بیماریهای قلبی و سرطان موثر است. از خواص روغن کلزا در طب سنتی برای تسکین درد مفاصل، جلوگیری از ریزش مو و درمان شوره سر استفاده میشود.
استفاده از روغن مناسب برای پخت و پز و سرخ کردن مواد غذایی یکی از سوالاتی است که بیشتر افراد به دنبال جواب مناسب برای آن هستند. در واقع آشنایی با ویژگیها و خواص هریک از انواع روغنها کمک میکند تا به انتخابی صحیح در روغن مصرفی برای سلامتی خانواده برسیم. در بخشهای قبلی شما را با خواص روغن کنجد، خواص روغن زیتون، خواص روغن سویا، خواص روغن حیوانی و … آشنا کردهایم، در این مقاله به معرفی خواص روغن کلزا و مزایای استفاده از آن میپردازیم.
خواص روغن کلزا
روغن کلزا از دانههای گیاه کلزا به دست میآید. کلزا ارقام مختلفی دارد. گونهای از گیاه کلزا که از آن روغن خوراکی استخراج میشود، کانولا نام دارد که درصد اسید اروسیک کمتری نسبت به دانه کلزا دارد. گفتنی است، مقادیر زیاد اسید اروسیک باعث رسوب چربی در قلب، عضلهها و غدد فوق کلیه میشود، در حالی که گونههای جدید کلزای پرورش یافته، کمتر از ۲ درصد اسید اوروسیک دارند و از این رو خطر آن برای سلامتی رفع شده است. مهمترین خواص روغن کلزای خوراکی عبارتند از:
۱. سرشار از ویتامین ای
روغن کلزا حاوی مقادیر بالایی از ویتامینای است. این ویتامین نقش زیادی در سلامت پوست، مو و چشم دارد. همچنین این ویتامین خاصیت آنتی اکسیدانی دارد و به از بین بردن رادیکالهای آزاد بدن کمک میکند.
تبلیغ
۲. سرشار از فیتواسترول
فیتواسترولها نوعی چربی مفید گیاهی است و بنابراین فقط در مواد غذایی که منشاء گیاهی دارند، یافت میشوند. فیتواسترولها مستقیماً روی سیستم گوارشی بدن تأثیر میگذارند و از جذب کلسترول درون دستگاه گوارش به میزان ۴۰ درصد جلوگیری میکنند و در نتیجه در پیشگیری از بروز بیماریهای قلبی موثرند. همچنین بدن را در برابر انواع سرطان به ویژه سرطان سینه، پروستات و روده محافظت میکنند.
۳. تحمل دمای بالا
یکی از خواص روغن کلزا نسبت به دیگر روغنهای گیاهی، تحمل دمای بالا است و میتوان از آن به عنوان یکی از بهترین روغنهای سرخ کردنی نیز استفاده کرد. این روغن دارای آستانه تحمل بالاتری نسبت به گرما است و تا دمای ۲۳۰ درجه پایدار میماند.
۴. کیفیت تغذیهای بالا
روغن کلزا به دلیل داشتن اسیدهای چرب اشباع نشده و نداشتن کلسترول از کیفیت تغذیهای بالایی برخوردار است. همچنین این روغن با داشتن اسیدهای چرب ضروری که در بدن ساخته نمیشوند، میتواند به حفظ سلامتی بدن کمک کند.
۵. تسکین درد مفاصل
تسکین درد مفاصل، درد روماتیسم و کاهش التهاب از خواص روغن کلزا است و همانند سایر روغنها در طب سنتی از این روغن نیز برای رفع گرفتگی عضلات و کاهش تورم و التهاب استفاده میشود.
۶. تقویت موها و رفع شوره سر
استفاده از روغن کلزا در ترکیب با سایر روغنها مانند روغن نارگیل و روغن بادام به تقویت موها، کاهش ریزش مو و رفع شوره سر کمک میکند. همچنین این روغن یکی از اصلیترین راههای خانگی برطرف کردن موی کدر است، زیرا پوششی روی مو تشکیل میدهد که دربرابر آلودگیها و آسیبهای خورشیدی از مو مراقبت میکند و به دلیل قیمت ارزانتری که دارد استفاده از آن به صرفه است.
معرفی گیاه کلزا
کلزا گیاهی زراعی و یکساله است و دانههای آن حاوی ۴۰ تا ۴۸ درصد روغن، ۱۸ تا ۲۴ درصد پروتئین و ۱۲ تا ۲۰ درصد پوست است. گیاه کلزا به مصارف مختلفی میرسد که یکی از آنها استخراج روغن از دانههای آن است. به طور کلی به ارقامی از گیاه کلزا که از آنها روغن خوراکی استخراج میشود، کانولا گفته میشود. دانههای کلزا در فرایند روغنگیری، له و فشرده میشوند و باقیمانده آنها هم که منبع غنی از پروتئین است، برای تولید غذای دام استفاده میشود. این روغن هم مصرف خوراکی برای انسان، دام و طیور دارد و هم به مصارف صنعتی و دارویی میرسد. در صنعت، روغن کلزا به عنوان روان کننده دستگاهها کاربرد دارد.
مضرات روغن کلزا (موارد احتیاطی و منع مصرف)
با وجود گسترده بون خواص روغن کلزا و استفاده فراوان آن در جوامع امروزی، برخی موارد در رابطه با استفاده از این روغن وجود دارد که باعث شده برخی متخصصان این روغن را در الویتهای بعدی نسبت به سایر روغنها نظیر روغن زیتون و روغن کنجد قرار دهند. دو مورد از مهمترین موارد احتیاطی مصرف روغن کلزا به شرح زیر است:
۱. اصلاحات ژنتیکی
یکی از مهمترین مضرات روغن کلزا، انجام اصلاحات و دستکاریهای ژنتیکی است که در سالهای اخیر بر روی این گیاه صورت گرفته است. امروزه، بیش از ۹۰ درصد روغنهای کلزا، از گیاهان کلزای اصلاح شده تهیه میشوند و متاسفانه عوارض جانبی این محصولات زیاد و البته ناشناختهاند.
۲. هیدروژنه شدن روغن
عملیاتی که طی آن روغن نباتی مایع تبدیل به روغن نباتی جامد میشود را هیدروژنه کردن یا هیدروژناسیون میگویند. در طی این فرایند، یک اتفاق ناخواسته و نامطلوب رخ میدهد و آن تولید اسیدهای چرب ترانس است. اسید چرب ترانس به دلیل اینکه یک اسید چرب غیر عادی است برای سلامتی خصوصا بیماریهای قلبی و عروقی خطرناک است.
آیا شما نیز از روغن کلزا در تهیه غذاهای روزانه خود استفاده میکنید. به نظر شما بهترین روغن برای مصارف پخت و پز روزانه کدام روغن است؟ نظرات و تجربیات خود را از طریق بخش ارسال نظر با ما در میان بگذارید.
برگرفته از: مجله سلامت، دفتر بهبود تغذیه جامعه – معاونت سلامت وزارت بهداشت
روغن کلزا
سایت ستاره