/ سینما / آموزش – فیلم نامه نویسی
آنچه در این مقاله می‌خوانید

فیلمنامه نویسی

هدفهایی كه به سادگی بدست آیند، جلب توجه مخاطب را نمیكند. در هر مرحلهای برای قهرمان موانعی بیافرینید؛ كه رسیدن به هدف را برایش مشكل كند…
● درام :
اساس درام كشمكش است، بدون كشمكش داستانی وجود نخواهد داشت. در هر داستان فقط یك شخصیت اصلی و یك شخصیت ضد قهرمان وجود دارد، شخصیتهای دیگر مثبت یا منفی فقط تكمیل كننده قهرمان هستند.
اگر شخصیت اصلی شما برای دستیابی به هدف یك قدم به پیش برمیدارد. باید یك حمله متقابل یا ضد حمله از سوی شخص مخالف اعمال شود. ضد قهرمان میتواند لزوماً یك شخصیت نباشد بلكه جاندار، شیئ، موقعیت یا مشابه اینها باشد.
تماشاگر باید با قهرمان همذات پنداری كند و برای سرنوشت او نگران شود. تماشاگر عاشق نگرانی و دیدن مظلومیتهاست. قهرمان جذاب كسی است كه در كاری كه خلاف قانون یا خلاف عرف جامعه است؛ محق باشد.
ـ حاج كاظم در آژانس شیشه ای در كار به ظاهر خلاف گروگان گیری محق جلوه میكند، ضد قهرمان آژانس سلحشور به اندازهٔ حاج كاظم قوی است و در مقابل هر حركت حاج كاظم مانعی ایجاد میكند.
ـ ترانه در مورد بچهدار شدن و نگه داشتن بچه از نظر جامعه مقصر ولی در حقیقت محق است.
عواملی كه داستان فیلمنامه را از زندگی واقعی متمایز میكند :
ایجاز: فیلمنامههای قوی، تناسب و ایجاز را در سه زمینه گفتگو، تعداد شخصیتها و تعداد صحنهها رعایت میكنند.
منطق: فیلمنامه ها معمولاً ساختاری منطقی دارند در صورتی كه زندگی واقعی چنین نیست.
ـ درفیلمنامه آژانس شیشه ای اتفاقاتی رخ می دهد که بیشتر آنهانمادین و شخصیتها هم نمایندگانی از گروهها ی مختلف اجتماعی هستند. ممکن است در عالم واقع رخ دادن چنین اتفاقاتی با این شخصیتها غیرممکن باشد.


▪ تمرین۲: مكالمات داخل یك پایگاه بسیج را (در حد پنج دقیقه)
الف) همانگونه واقعی بنویسید.
ب) با رعایت ایجاز و برای فیلمنامه بنویسید.
كشمكش:
نیروی اصلی درام است. تمام صحنه ها با اضافه كردن كشمكش بهتر میشود.
انواع كشمكش :
با دیگران :
برخی اوقات آشكار و در بعضی دیگر پنهان است.
ـ درفیلمنامه باران دو نوع كشمكش در رابطه بین لطیف و باران وجود دارد. كشمكش ظاهری، قبل از اینكه لطیف متوجه دختر بودن باران شود، و كشمكش درونی بعد از فهمیدن این موضوع
با محیط :
ـ كشمكش رزمندگان در هیوا با طبیعت، تاریكی، نم و … تونل.
ـ در فیلمنامه وصل نیكان كشمكش قهرمانان با موشكباران تهران.
كشمكش با نیروهای مافوق طبیعت:
ـ كشمكش هیوا با خاطره یا روح حمید.
كشمكش با خود :
در این نوع كه غنیترین كشمكش است، قهرمان باضمیر ناخودآگاه خود دست به گریبان است.
ـ ترس عارفی در صحنههای آغازین دیدهبان و غلبه بر آنها در صحنههای بعدی.
تذكر: هدفهایی كه به سادگی بدست آیند، جلب توجه مخاطب را نمیكند. در هر مرحلهای برای قهرمان موانعی بیافرینید؛ كه رسیدن به هدف را برایش مشكل كند.
علت به وجود آمدن كشمكش وجود شخصیتهای متضاد است.
ـ حاج كاظم و سلحشوردرآژانس شیشه ای.
ـ ترانه و خانم كشمیری در من ترانه۱۵ سال دارم.
ـ حمید و رحیم درهیوا.
ـ لطیف و باران.
باید توجه داشت كه در یك جهت از كشمكش لزوماً باید انسان یا روحیات و وجهههای انسانی (در فیلمهای انیمیشن كه شخصیتهای اصلی حیوانات هستند، خصوصیات و جنبههای شخصیتی آنها مانند صحبت كردن، آواز خواندن و… انسانی است) وجود داشته باشند.
▪ تمرین۳: در مورد هر كدام از انواع كشمكش یك فرضیه داستانی در دو جمله بگویید.
▪ تمرین ۴: فکر اولیه ای را که در تمرین ۱ نوشته اید، دریك صحنه بدون كشمكش ودر صحنه دیگری با اضافه كردن كشمكش بنویسید.


● آموزش فیلم نامه نویسی
نخستین فیلم های تاریخ سینما را باید فیلمهای بدون فیلمنامه خواند. دراین آثار، به طور نمونه فیلم های: غذادادن به بچه، خروج کارگران از کارخانه، باغبان خیس شده و… ساخته برادران بومیر – اگوست و لویی- ، دوربین بدون هیچ مداخله ای ثبت کننده اتفاقی واقعی بود، اما نوبودن سینما و تازگی آن بیننده را جذب این پدیده نوظهور می کرد و حتی نزدیک شدن لوکوموتیو درون تصویر به وحشتش می انداخت و به نوعی درفضای تصویر قرارش می داد. گذشت زمان باعث آشنایی بینندگان با این پدیده شد، حضور عنصر داستان درسینما و بسط و گسترش این هنر باعث گردید تا بیش ازهر زمانی نیاز به فیلمنامه در فیلم احساس شود وبه تدریج فیلمنامه به عنوان الگو و نقشه ای برای فیلمسازان مورد توجه قرار گیرد.امروز کمترفیلمی را می توان یافت که بدون فیلمنامه ساخته شده باشد. این بخش از سینما به قدری اهمیت یافته است که بسیاری از هنرمندان معتقدند که با یک فیلمنامه بد حتی کارگردان خوب هم نمی تواندفیلم خوب بسازد، درحالی که کارگردان خوب با یک فیلمنامه خوب می تواند شاهکاری خلق کند وکارگردانی میانمایه با همین فیلمنامه فیلمی قابل قبول خواهد ساخت.برای کسی که تصمیم دارد فیلمنامه ای بنویسد، ضروری است که بداند فیلمنامه به تنهایی اثر هنری به حساب نمی آید و هدف از نگارشش رسیدن به فیلمی است که بر اساس آن ساخته خواهد شد. به خاطر همین خصوصیت فیلمنامه، نویسنده آن باید درک درستی پیدا کند و گذشته از این بروز خلاقیت دیگر عوامل سازنده فیلم (کارگردان،فیلمبردار و…) را ممکن سازد.
▪ تعریف سینما:
سینما هنری است که خالقش با استفاده از تصویر متحرک و بهره از صدا، اطلاعات سازنده اثر خود را به مخاطبش منتقل می نماید.
▪ تعریف فیلم داستانی:
فیلم داستانی اثری است که خالقش در آن داستانی را با استفاده از تصویر متحرک و صدا روایت می کند.طبق این تعریف،داستان،تصویرمتحرک وصدا سه عنصر اصلی ساخت یک فیلم داستانی به حساب می آیند.
می دانیم که چشم آدمیزاد با نگاه به هر چیزی، طی زمانی معادل ثانیه آن را در خود ضبط می کند، حال اگر به چند تصویر پیوسته که تفاوت اندکی با هم دارند در زمانی کم تر از ثانیه نگاه کنیم این تصاویر را متحرک خواهیم دید. سینما با تکیه بر این خصوصیت چشم شکل گرفته است و آنچه ما به هنگام تماشای فیلم می بینیم حرکت واقعی نیست بلکه تصور حرکت است. درواقع فیلمسازان به هنگام فیلمبرداری وقایع را به عکس های مختلف تجزیه می کنند و به هنگام نمایش آنها دستگاه نمایش فیلم مجدداً ترکیبشان می کند و تصویر متحرک را به وجود می آورد.
درحال حاضر به هنگام فیلمبرداری در حالت طبیعی دوربین فیلمبرداری در هر ثانیه ۲۴ عکس (فریم) از واقعه می گیرد که در زمان نمایش نیز دستگاه نمایش فیلم همین تعداد را پشت سر هم به بیننده نشان می دهد. به همین دلیل هر فیلمنامه نویسی ناگزیر است از اتفاقاتی کاملاً مادی بگوید، اتفاقاتی که از قابلیت اجرای جلوی دوربین برخوردارند. تصور کنید شخصی دچار دل درد شده است، آیا با نگاه به او متوجه دل دردش خواهید شد؟ حتی چهره درهم اونیز نمی تواند حکایت گر دل دردش باشد. حالا اگر کسی سرش شکسته باشد چه؟مسلماً خونی که از سراو می رود،وضعیتش را برای بیننده مشخص می کند. دل درد حکم یک اتفاق غیر مادی را دارد که برای درکش باید کاری انجام شود، اما شکستن سر یک اتفاق مادی است.


ـ تمرین:
١ ) به این نکته بیندیشیدکه تعریف سینماباتوجه به اهدافش وابزاری که دراختیار دارد چگونه تعریفی می تواند باشد. آن را بنویسید.
٢ ) سعی کنید دریابید که اگر هنگام فیلمبرداری با سرعت ۱۲ عکس(فریم) درثانیه فیلمبرداری شود و با سرعت ۲۴ فریم نمایش داده شود چه اتفاقی خواهد افتاد؟
٣ ) داستان کوتاهی انتخاب نمایید و به هنگام خواندنش توصیفات مادی آن را از توصیفات ذهنی اش جدا کنید.
● فیلمنامه چیست ؟
فیلمنامه همچون هر نوشته دیگری دارای مقدمه، میان و پایان (نتیجه) است. به غیر از این ها با خواندن فیلمنامه به طور تقریبی عناصر موجود در آن تشخیص داده می شود. عناصری همچون شخصیت، زمان، مکان ، صدا، گفتگو، صدای زمینه و … .
مقدمه در فیلمنامه همچون هر نوشته دیگری وظیفه معرفی روند کلی اثر را به عهده دارد و طی آن خواننده با شخصیت های فیلمنامه آشنا می شود و درمی یابد هدف و نیاز آنها چیست، روال عادی فیلمنامه نویسی ایجاب می کند که این مقدمه در ابتدای فیلمنامه بیاید، اما مشهور است که ژان لوک گدار، از فیلمسازان موج نوی فرانسه، معتقد بوده است که اگر چه فیلم بدون مقدمه وجود ندارد اما مقدمه می تواند در ابتدا، میان یا پایان فیلم بیاید. با این گفته مشخص می شود که گدار اصل معرفی شخصیت را باور دارد اما به اعتقاد او این اصل می تواند در فیلم جابجا شود.
ـ تمرین :
فیلمنامه بلندی را به دقت مطالعه کنید، مقدمه، میان و پایان آن را مشخص نمایید و به طور خلاصه توضیح دهید .
برای شروع نوشتن یک فیلمنامه قبل از هر عملی باید نحوه نوشتن و نثر حاکم بر آن را بشناسیم.باید به هنگام نگارش فیلمنامه از به کاربردن مفاهیم ذهنی و کلی گویی پرهیز کرد.برای درک بهتر این نکته قسمتی از داستان کوتاه (دهن کجی)نوشته زنده یاد جلال آل احمد مثال خوبی است :
آب سردی که پیش از خوابیدن آشامیده بودم به بدنم عرق نشانده بود و من در زیر پتویی که روی خود کشیده بودم گرمم می شد. دلم می خواست پتو را عقب بزنم و خودم را خنک کنم ولی می بایست می خوابیدم، می بایست استراحت می کردم ، ساعت از دوازده گذشته بود و چراغ اتاق صاحبخانه مدتی پیش خاموش شده بود. صاحبخانه ساعت یازده می خوابید و در این ساختمان فقط چراغ اتاق من بود که تا آن طرف نصف شب روشن می ماند.
نویسنده این متن هم وغم خودرا برکلی گویی گذاشته است،کلیاتی که خواننده به هنگام خواندن آن متوجه منظورراوی اش خواهد شد.دردو صورت می توان از این متن در فیلمنامه استفاده کرد. شکل اول آن که اطلاعات فوق از حالت کلی و ذهنی به اعمالی مبدل شود که قابلیت اجرای جلوی دوربین را داشته باشد. از این نظر داستان هایی که نویسندگان آن بر اعمال و جزئیات تکیه بیش تری دارند به فیلمنامه نزدیک تر است. وقایع فیلمنامه در زمان حاضر رخ می دهد و افعال جملات آن به صورت مضارع مستمر (می رود، می خورد، می آید و…) است. فیلمنامه نویس باید تمام وقایع را با جزئیاتش و مشخصات مکان و زمان را که در فیلم مورد نیاز است به روشنی برای خواننده اش بیان کند.

منبع: https://vista.ir/l/19/2/%D8%A2%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AE%D8%A8%D8%B1%DB%8C

برچسب ها :

برای امتیاز به این نوشته کلیک کنید!

کل :
میانگین :
اشتراک در
اطلاع از
guest

0 نظرات
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها
0
افکار شما را دوست داریم، لطفا نظر دهید.x