/ آموزش ساز / آشنایی با ساز نی
آنچه در این مقاله می‌خوانید

کُر آنگله سازی بادی و قمیشدار است که از دید شکل و طرز نواختن و صدا بسیار شبیه ابوا است و می‌توان آن را ابوای بم دانست. انتهای گلابی شکل و دهنی خمیده آن‌را از ابوا متمایز می‌کند. این ساز جز ساز های بادی چوبی دو زبانه می باشد

در کشورهای انگلیسی‌زبان (بجز آمریکا) به این ساز کر آنگله (cor anglais) می‌گویند که از زبان فرانسوی گرفته شده و به معنای «کُر انگلیسی» است. در آمریکا ترجمه انگلیسی همین نام یعنی «انگلیش هورن» (English Horn)  بکار می‌رود. اما احتمالاً نام این ساز از عبارت فرانسه cor anglé گرفته شده که به معنی کُر زاویه‌دار است (با اشاره به خمیده بودن دهنی و قمیش در آن.)

  • طول این ساز حدوداً یک و نیم برابر ابوا است.
  • این ساز از خانواده ابوآ می باشد .
  • کرانگله جز سازهای انتقالی است که یک پنجم درست (3/5 پرده) بم تر از نت نوشته شده صدا می دهد.
  • کر آنگله ربطی به کُر یا هورن، که ساز بادی برنجی است، ندارد.
  • نت نویسی این ساز با کلید سل می باشد.

ساز کر آنگله

ریشه ساز کر آنگله از همان ساز های بادی اولیه است که از نظر چگونگی تولید صدا و ساختمان آن شبیه ابوا است. این ساز زیر مجموعه سازهای بادی چوبی می باشد. اصطلاح چوبی بدان معنی نیست که این ساز از جنس چوب ساخته شده است. بلکه اصطلاح چوبی بودن بر اساس نحوه تولید صدا در قسمت دهنی آن مربوط می شود. مثلا رایج ترین و کهن ترین ابزار موسیقی فلوت است که زیر مجموعه ساز های بادی چوبی می باشد، هرچند بدنه فلوت از جنس فلز است.

ساز کر آنگله چیست؟

سازهای بادی چوبی به آن گروه از ابزارهای موسیقی گفته می شود که تولید صدا از طریق بی زبانه( بی قمیش) یا زبانه دار( با قمیش ) صورت می گیرد. ساز کر آنگله جزء سازهای بادی و زبانه دار(با قمیش) می باشد.

ساز های بادی با قمیش خود به دو دسته یک زبانه و دوزبانه تقسیم می شوند. از سازه های یک زبانه می توانیم دوزله را نام ببریم که برای نواختن و تولید صدا در آن ها از طریق به حرکت در آمدن و دمیدن هوا در ورود به لوله که زبانه یا قمیش نامیده می شود انجام می شوند. این قمیش ها یا زبانه ها بیشتر از جنس پلاستیک یا نی می باشند.

سازه های دو زبانه مانند کر آنگله و سرنا که برای تولید صدا، هوا از بین دو تیغه نازک وابسته به هم و از جنس پلاستیک یا نی عبور کرده، و با لرزش و ارتعاشات آن دو نواختن انجام می شود. این ساز از نظر ظاهر و نحوه نواختن شباهت بسیار زیادی به ساز ابوا دارد. به نحوی که می توان آن را ابوای بم نامید.

ویژگی ساز کر آنگله

افراد زیادی ساز کر آنگله را با ساز هورن اشتباه می گیرند. هرچند هر دو از زیر مجموعه یک خانواده محسوب می گردند. اما تفاوت های زیادی با یکدیگر دارند از جمله اینکه:

  •  ساز هورن از ساز های بادی برنجی است.
  • تفاوت در صدا
  •  تفاوت در شکل ظاهری
  •  جنس ساخت ساز هورن

ساز کر آنگله،‌دارای سوراخ های مخروطی شکل می باشد که به این سوراخ ها شاخ گفته می شود. مانند هورن معمولی، هورن فرانسوی، تنوری هورن و ….

نواختن در این ساز مانند ابوا می باشد. زیرا در اصل هر دو ساز از لحاظ نحوه قرار دادن انگشت ها در شاخ ها مشابه هم هستند. هر چند در برخی موارد بکار بردن انگشتان در تولید صدا در کر آنگله دوبل( دو برابر) بکار بردن از انگشتان در تولید صدا در ابوا می باشد. این ساز از محدوده EتاC برای صدا سازی می تواند استفاده کند.

کلید در این ساز کلید سل می باشد. همچنین این ساز قسمتی از ساز های انتقالی محسوب می گردد. به عبارت دیگر صدای آن یک پنجم درست یا ۳و نیم پرده از نت بم تر است. به همین خاطر در برخی موارد به این ساز ابوا بم نیز خطاب می نمایند.

لازم به ذکر است فراگیری این ساز نیازمند آموزش پیش اساتید مجرب در این حیطه می باشد و هرگز نمی توانید با مطالعه پکیج ها و کتاب های آموزشی آن را فرا بگیرید. از این ساز بیشتر در زمان باروک بکار برده می شود. هرچند در دوره هایدن تا واگنر از آن خیلی کم استفاده شد بویژه در کشور آلمان. اما در کارهای مه یر بیز و برلیوز از این ساز استفاده شده بود. این ساز جایگاه ویژه خود را در اواسط قرن ۱۰ام در اپراتورهای ارکستری بدست آورد.

به طور کلی می توان ویژگی این سازه را به شرح زیر کوتاه و مختصر نمود:

· اندازه طول این سازه ۱و نیم برابر ساز ابوا است.

· این سازه زیر مجموعه ساز بادی دو زبانه یا از خانواده ابوا می باشد.

· این ساز بخشی از ساز های انتقالی است که صدای واقعی آن ۳ و نیم پرده بم تر از نت نوشته شده است.

· این ساز مستقل و جدا از ساز های کر و هورن است.

· این ساز دارای لوله مخروطی شکل است. قمیش و لوله این ساز از ساز های ابوا کمی بزرگتر است.

مشخصات ظاهری ساز کر آنگله

ساز کر آنگله از نظر ظاهر و نحوه نواختن شباهت بسیار زیادی به ساز ابوا دارد. به نحوی که می توان آن را ابوای بم نامید.

 زبانه

زبانه از یک تکه نی تراشیده شده است که این زبانه به یک محافظ لوله ای یا یک لوله فلزی شکل متصل شده تشکیل شده است. روند کار به این شکل است که ابتدا تیغه نی را برش می دهند و آن را تراش می دهند. سپس روی همدیگر قرار می دهند و به وسیله نخ که از چند لایه تشکیل شده است درون مفتول کاملا محکم می کنند.

قسمت فوقانی زبانه را به دقت با چاقو تراش می دهند تا در هنگام نواختن دو تیغه مرتعش شوند و تولید صدا کنند.

 کلید های انگشت کوچک

این کلید ها که برای قرار گرفتن انگشتان کوچک طراحی شده است در سازه های بادی چوبی از اهمیت بسزایی برخوردار است.

 کلید اکتاو بالا

برای بالاترین نت ها از این کلید اکتاو بالا استفاده می کنند. این کلید کنترل به وسیله انگشت نشانه چپ کنترل می شود.

بدنه این ساز از دو بخش تشکیل شده است. هنگامی که این ساز در کیس قرار داده می شود، می توان آن را تفکیک و جدا کرد و در کیس قرار دهیم.

سخن آخر

ساز کر آنگله همانند همه ساز های مجموعه ابوا از شوم های قرن وسطی استخراج شده است. در قرن رنسانس خانواده شوم مشمول بمباردون ها بودند. این سازه مستقیم از سازه های دوزبانه امروزه گرفته شده است. از معروف ترین قطعه ای که برای این ابزار موسیقی نوشته شده است قطعه سنت ماتیو پاشن- یو هانس سباستین می باشد.

کلیدواژه : ساز کرانگله / موسیقی / ساز / ویژگی ساز کر آنگله / مشخصات ساز کرآنگله

منبع :

1

ساز نی یکی از قدیمی‌ترین و خوش نوا‌ترین ساز‌های اصیل ایرانی است. ساختار ساز نی از یک لوله استوانه‌‌ای ساخته شده است که در روی بدنه آن سوراخ‌هایی وجود دارد. برای ایجا صدا و ساز با این وسیله بعد از دمیدن نفس نوازنده در آن و باز و بسته شدن سوراخ‌ها توسط انگشتان نوازنده با کم و زیاد شدن طول موج یک نوای بسیار زیبا و اغلب غمگین تولید می‌شود. که جزء آرامش بخش‌ترین ساز‌های موجود در دنیا می‌باشد. این گونه ساز حتی با به وجود آمدن انواع ساز‌های امروزی و پرتنوع باز هم طرفداران خاص خود را دارد. امروز قصد صحبت در مورد آشنایی با ساز نی را داریم در ادامه این مطلب با ماهمراه باشید تا با این ساز بیشتر آشنا شوید.

معرفی ساز نی

ساز نی معمولا دارای هفت تا هشت سوراخ در روی لوله استوانه‌‌ای خود که از جنس نی است دارد. این ساز در انواع مختلفی وجود دارد که نحوه نواختن در آن‌ها نیز متفاوت می‌باشد. ساز نی یا ساز چوپانی دارای تاریخچه‌‌ای بسیار کهن می‌باشد. اغلب گفته شده است که این ساز توسط چوپانان برای داشتن آرامش روحی در دشت هنگام چرای گوسفندان نواخته می‌شده است.

سازهای بادی کهن و از جنس گیاه نی است که طول آن از شش گره و هفت بند تشکیل شده و به همین دلیل آن را نی هفت بند می گویند. هنگام نواختن، هوا از دهانه ی نی وارد می شود و با انگشت گذاری بر سوراخ ها و با تغییر فشار هوا، صداهای مختلف به وجود می آیند.

بخش زیادی از هوای دمیده شده، از سوراخ های بازِ نی خارج می شود و نوازنده با انگشت های هر دو دست، سوراخ ها را باز و بسته می کند. ممکن است نوازنده هنگام نواختن، دست راست را بالای دست چپ قرار دهد و برعکس. هنگام ساختن نی، روی گره ها را با نوار می پوشانند و بر سِر دهانه و انتهای نِی لوله ی استوانه ای کوتاهی به طول تقریبی 7 سانتی متر و هم قطر ضخامت نی، از فلز برنج قرار می دهند.

طول نی حدود 30 تا 65 سانتی متر و قطر آن حدود 1.5 تا 3 سانتی متر است و تعداد 5 سوراخ در طرف جلو و یک سوراخ در قسمت عقب نی ایجاد می کنند. هرچه لوله ی ساز باریک تر و کوتاه تر باشد صدای آن زیرتر است و برعکس. نی در اندازه های مختلف تهیه می شود و ساز تک نوازی است و نمی توان آن را کوک کرد.

از آنجایی که بدنه ی اصلی این ساز در طبیعت رشد می کند، دو نی کاملاً از هر جهت همسان، کمتر به دست می آید و به همین دلیل، با انتخاب طول و قطر آن، از هر پرده ای می توان نی داشت.

تمام فواصل موسیقی ملّی با نی قابل اجرا هستند اما چون در هر نوع نی، یک یا دو صدا وجود ندارد این فواصل را به سختی می توان اجرا کرد. بهترین میدان صدادهیِ نی حدود دو اکتاو از منطقه ی صوتی وسط است.

همه چیز درمورد ساز نی

این ساز باید برای نواختن در لای دندان‌ها قرارگرفته و به صورت کج یا اریب در دست نوازنده باشد تا به راحتی بتواند به صورت ریتمیک سوراخ‌های آن را باز و بسته کند. این ساز که جزء ساز‌های بادی می‌باشد برای ساز زندن باید نوازنده از هر دو دست خود استفاده کند. خیلی از افراد بعد از دیدن ظاهر ساده این ساز گمان می‌کنند که نواختن با آن می‌تواند آسان باشد که این تنها یک تصور غلت است. برای کار با این ساز نیاز به تمرین و تکرار و آموزش زیادی می‌باشد تا فرد بتواند به زیبایی هرچه تمام‌تر بنوازد.

آموزش و نحوه نواختن ساز نی

نی نواختن یک فعالیت موسیقایی است که فرد برای لذت خالص یا به خاطر هنر به آن روی می‌آورد و نی یک ساز موسیقی بادی شرقی است که از قدیم الایام در این کره خاکی یافت می‌شود. نوازنده، نی را عمودی در دست می گیرد و دهانه ی آن را بین دو دندان جلو و یا بین لب ها قرار می دهد و در آن می دمد.

یادگیری صحیح در دست گرفتن سازنی

نحوه یادگیری نواختن فلوت یا نی ابتدا با یادگیری صحیح در دست گرفتن ساز نی شروع می‌شود. برای به دست آوردن ملودی مورد نیاز در حین نواختن این ساز، ابتدا باید آن را به درستی نگه دارید، فلوت را به صورت افقی و به سمت بالای شانه راست نگه دارید، کشش توسط دهان از طریق دهانه دهان انجام می‌شود.

سمت چپ نی و در انتهای دیگر آن با دست راست از انتهای فلوت بلند می‌شود و در همان سطح دهان و دست چپ در وسط نی روی کلید بالایی ثابت می‌شود. شایان ذکر است که قرار گرفتن صحیح انگشتان بر روی فلوت مرحله بسیار مهمی است و برای تسلط آسان باید دانست که نی دارای تعدادی کلید ولوم مختلف در اندازه و شکل است و بنابراین شما باید محل صحیح کلیدی را که هر انگشت روی آن نصب شده است بداند تا بتوان به طور دقیق بازی کرد، برای انگشتان دست اسپرم، انگشت اشاره، وسط و حلقه قبل از پایان روی سه کلید آخر ثابت می‌شود.

تکه‌‌ای از نی فلوت به طوری که انگشت حلقه روی کلید آخر ثابت شود، مانند فیله انگشت وسط و بعد از آنها انگشت اشاره و برای صورتی روی کلید رنگی که آنجاست ثابت شود. سمت بعد از قطعه انتهایی، انگشت شست زیر فلوت ثابت می‌شود تا فلوت متعادل بماند و در حین نواختن کج نشود.

در مورد انگشتان دست چپ، انگشت اشاره روی کلید دوم صدا از ابتدای نی و انگشت وسط روی کلید چهارم صدا ثابت می‌شود، با توجه به اینکه کلید سوم صدا. خالی رها می‌شود، همانطور که برای انگشت حلقه روی کلید ولوم پنجم ثابت می‌شود و صورتی روی کلید کوچک صدا ثابت می‌شود که از ابتدای فلوت شروع می‌شود و تا کلید ولوم پنجم ادامه می‌یابد. و در مورد انگشت شست، روی کلید تنظیم صدا که در پایین فلوت قرار دارد ثابت می‌شود.

روش دمیدن در نی

روش دمیدن نی بر اساس یک قانون اساسی است که فلوت در کنار دهان قرار می‌گیرد و هوا با زاویه ۴۵ درجه در لبه نی دمیده می‌شود و با توجه به نیروی دمش، گام. و تن‌ها کنترل می‌شوند. شایان ذکر است که روش دمیدن به نی با استخراج صدای طبیعی از آن انجام می‌شود.

برای تسلط بر روش دمیدن هوا در فلوت، چندین قانون اساسی باید رعایت شود:

  •  برای یادگیری روش صحیح دمیدن می‌توان ابتدا دمیدن در یک بطری پلاستیکی را با دمیدن از نازل بطری یاد گرفت ابتدا دمیدن در یک بطری خالی و سپس پر کردن آن را با آب یاد گرفت.
  •  پس از تسلط بر دمیدن در بطری، امکان دمیدن درنی وجود دارد، اما به جای دمیدن مستقیم از دهان، نازل دهانه فلوت در لبه پایینی لب قرار می‌گیرد و به آرامی از طریق دهان به سمت پایین می‌دمد.

منبع :

1

برچسب ها :

برای امتیاز به این نوشته کلیک کنید!

کل :
میانگین :
اشتراک در
اطلاع از
guest

0 نظرات
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها
0
افکار شما را دوست داریم، لطفا نظر دهید.x