/ مشاوره / نحوه تعیین حد و مرز در محیط کار
آنچه در این مقاله می‌خوانید

چطور برای درخواستهای غیرمنطقی در محیط کار حدومرز تعیین کنیم؟

آیا برای‌تان پیش آمده است که احساس کنید نمی‌توانید کارهایتان را طبق برنامه پیش ببرید؟ آیا پیش‌ آمده است که رئیس‌تان در دقیقۀ نود شما را به مأموریت بفرستد؟ آیا هر پروژه‌ای را که به شما پیشنهاد کنند، می‌پذیرید؟ اگر پاسخ‌تان به این سؤال‌ها مثبت است، احتمالا احساس می‌کنید درمانده‌اید و اختیار کارها از دست‌تان خارج شده است! اگر این‌طور است، این مطلب حسابی به دردتان می‌خورد. در ادامه، ۱۰ راهکار مؤثر برای تعیین حدومرز در محیط کار را معرفی می‌کنیم. این راهکارها باعث می‌شوند هوشمندانه‌تر کار کنیم، احترام بیشتری را به خود جلب کنیم و بهره وری بیشتری داشته باشیم.

پژوهش‌ها نشان می‌دهند فشار شغلی دلیل اصلی اضطراب در بزرگ‌سالان است. این مسئله‌ در چند دهۀ گذشته به‌شکلی چشمگیر افزایش پیدا کرده است. دلیل اصلی این موضوع این است که پیشرفت فنّاوری باعث شده است بتوانیم ۲۴ساعته کارمان را زیرنظر داشته باشیم. به‌عبارتی، مرز و تعادل بین کار و زندگی از بین رفته است.

ما با رفتارمان به دیگران نشان می‌دهیم که چطور با ما برخورد کنند! برای اینکه بتوانید روش درست برخورد در محیط کار را به دیگران نشان دهید، توصیه‌های زیر را به‌کار بگیرید.

۱. شرح شغلیتان را مشخص کنید

گاهی کاری به‌سادگیِ راهنمایی گرفتن از مدیر یا رئیس‌مان، می‌تواند به تعیین حدومرز در محیط کار کمک کند. «کن بلانچارد»، نویسندۀ کتاب «مدیر یک‌دقیقه‌ای»، این‌طور توصیه می‌کند:

  • در آغاز، هم شما و هم رئیس‌تان از کارهایی که معتقدید وظیفۀ شماست یک فهرست تهیه کنید. این تمرین کمک زیادی به شما می کند، زیرا معمولا اختلافاتی بین این ۲ فهرست وجود دارد؛
  • سپس وظایف‌تان را اولویت بندی کنید؛
  • در پایان، بر سر اولویت‌ها با رئیس‌تان مذاکره کنید و به توافق برسید.

۲. رفتارتان را حسابرسی کنید

علاوه بر کمک گرفتن از رئیس‌تان، حسابرسی و بررسی رفتار خودتان در محیط کار هم، به ایجاد مرزهای روشن کمک می‌کند. با شناسایی موقعیت‌ها و افرادی شروع کنید که باعث اضطراب‌تان می‌شوند. این موارد را یادداشت کنید. اگر متوجه شدید که این موارد باعث ایجاد خشم، تنفر یا احساس گناه در شما می‌شوند، باید آنها را در تعیین حدومرزهای‌تان در نظر بگیرید یا به‌شکلی روشن دربارۀ آنها بحث کنید و به توافق برسید.

۳. مرزها را تعیین کنید

پس از اینکه برای‌تان روشن شد باید روی چه مواردی تمرکز کنید، مرزگذاری را شروع کنید. مثلا بررسی نکردن ایمیل‌های کاری بین ساعت ۶ تا ۹ شب به خاطر اینکه در کنار خانواده‌تان هستید،‌ می‌تواند یکی از مرزهای شما باشد. مرز دیگر می‌تواند این باشد که به مدیرتان بگویید لازم است برای سفرهای کاری از یک هفته قبل به شما اطلاع دهد تا بتوانید برنامه‌های زندگی شخصی و سفرهای خانوادگی‌تان را هماهنگ کنید.

۴. روشن گفتوگو کنید

پس از تعیین مرزها، باید دربارۀ آنها به‌شکلی روشن، شفاف و با اعتماد به نفس با اعضای گروه یا همکاران‌تان گفت‌وگو کنید. مثلا اگر نمی‌خواهید همکاران‌تان در هر زمانی با شما تماس بگیرند، برای‌شان مشخص کنید که در چه زمان‌هایی می‌توانید پاسخ‌گوی تماس‌های کاری باشید. اگر مایل نیستید آخر هفته‌ها یا در تعطیلات، به‌جز در موارد ضروری، با شما تماس بگیرند، روشن کنید که چه موقعیت‌هایی ضروری به‌ شمار می‌روند. اگر کسی مرزهای شما را نادیده گرفت، به‌سرعت این موضوع را گوشزد کنید. بهتر است در لحظه روی حد ومرزهای‌تان تأکید کنید و این کار را به‌ تأخیر نیندازید.

۵. بیشتر تفویض اختیار کنید

رهبری خوب یعنی تفویض اختیار و واگذار کردن کارها به دیگران! اگر به‌‌تنهایی کار ۵۰ نفر را انجام می‌دهید و در هر کاری احساس درماندگی می‌کنید، بدانید که در تفویض اختیار مشکل دارید. خوشبختانه این مهارت آموختنی است. یاد بگیرید دست از انجام همۀ کارها بردارید، به گروه‌تان اعتماد کنید و از توانایی‌های آنها بهره بگیرید.

۶. پیش از پاسخ دادن مکث کنید

یکی از ترفندهایی که مانع «بله» گفتن‌های بی‌محابا به هر درخواستی می‌شود، هنر مکث کردن است. مثلا دفعۀ بعد که رئیس‌تان از شما می‌خواهد به یک مأموریت دقیقه‌نودی بروید، پیش از پاسخ دادن مکث کنید. این کار به شما فرصت می‌دهد برنامه‌تان را مرور کنید و ببینید آیا تداخلی با اولویت‌هایتان پیش می‌آید یا نه. اگر لازم است می‌توانید زمان بیشتری بخواهید و بگویید: «شاید بتونم برم. اجازه بدید برنامه‌هام رو نگاه کنم؛ به شما خبر می‌دم.»

۷. نه گفتن را تمرین کنید

«پیتر برگمان»، نویسندهٔ کتاب « ۱۸ دقیقه» است. او توصیه می‌کند موقعیتی ساده و کم‌مخاطره را برای تمرینِ نه‌ گفتن انتخاب کنیم. مثلا به پیشخدمتی که پیشنهاد دسر می‌دهد، نه بگویید؛ به فروشندۀ دوره‌گردی که می‌خواهد چیزی به شما بفروشد، نه بگویید؛ در اتاقی به‌تنهایی برای ۱۰ دقیقه با صدای بلند بگویید: «نه». شاید دیوانه‌وار به‌ نظر برسد اما ماهیچه‌های نَه‌گوی شما را تقویت می‌کند!

۸. روشی مدون داشته باشید

«دیوید آلن» متخصص بهره‌وری و نویسندۀ کتاب «به انجام رساندن کارها: هنر بازدهی بالا بدون استرس» است. او توصیه می‌کند به هریک از وظایف‌مان یکی از گزینه‌های زیر را اختصاص دهیم:

  • انجام‌دادنی؛
  • عقب‌انداختنی؛
  • واگذارکردنی؛
  • رهاکردنی.

این مهم است که برای هر کاری فقط یک بار وقت بگذاریم و به سراغ مورد بعدی برویم.

۹. چهارچوب داشته باشید

برای رهایی از جلسات طولانی و زمان‌بَر با رئیس‌تان، چهارچوب ایجاد کنید. یکی از راه‌های ایجاد چهارچوب، تهیۀ صورت‌جلسه است. صورت‌جلسه کمک می‌کند اختیار امور در دست‌تان باشد و قوی‌تر در جایگاه رهبر ظاهر شوید. راه دیگر برای ایجاد چهارچوب، برگزاری جلسات در مکانی‌ است که یکی از دو طرف حضور ندارند. به‌جای اینکه نزدیک رئیس‌تان باشید تا بی‌خبر وقت‌وبی‌وقت درِ اتاق‌تان را بزند، بهتر است جلسات هفتگی کوتاه داشته باشید.

۱۰. آمادۀ بازخوردهای منفی از دیگران باشید

پس از تعیین مرزها، باید انتظار بازخورد و واکنش‌های منفی دیگران را داشته باشید. این تأییدی است بر ضرورت تعیین مرزها و اثربخش بودن آنها. تصور موقعیتی که حدومرزهایمان رعایت نشده باشد و تجسم واکنشی که نشان می‌دهیم، تمرینی سودمند است. بدین‌ترتیب در صورت بروز چنین وضعیتی در واقعیت، می‌توانیم به‌طور منطقی و نه از روی احساسات با آن روبه‌رو شویم.

کلام آخر

کارکنانی که برای خودشان حدومرز تعیین می‌کنند، شادتر هستند و بهره‌وری بیشتری دارند. چنین افرادی در نظر دیگران محترم هستند، چون برای خودشان احترام قائل‌اند.

تعیین حدومرز یعنی ما شجاعت عشق ورزیدن به خودمان را داریم، حتی اگر به‌قیمت رنجش دیگران باشد. ارزش‌ ما در گرو تأیید دیگران نیست. زمانی‌ که به‌راستی و از صمیم قلب، قدر خودمان را بدانیم، می‌توانیم به دیگران بگوییم: «بس است!»

– برنه براون

۶ علت بیحوصلگی در محیط کار؛ عواقب و راههای برطرفکردن آن

باز هم شنبه از راه رسید. صدای آزاردهندهٔ زنگ ساعت سکوت لذت‌بخش را می‌شکند. چند بار دکمهٔ «چُرت» (snooze) ساعت را می‌زنیم و به تخت‌خواب می‌چسبیم. بعد درست زمانی‌که عقربۀ ساعت به ۸ می‌رسد، تمام عضلات بدن‌مان درد می‌گیرد. نهایتا به محل کار می‌رسیم و کامپیوتر روی میز را روشن می‌کنیم. همه‌چیز به نظر طبیعی می‌آید، جز ذهنی که به هر سو سرک می‌کشد. اگر موقعیت بالا برای‌تان آشناست، احتمال دارد که درگیر بی حوصگی و خستگی در محل کار باشید و حالا به سراغ این نوشته آمده‌اید تا از این شرایط آزاردهنده خلاص شوید. در اینجا به دلایل ایجاد بی‌حوصلگی در محل کار، عواقب کمتر شناخته‌شدۀ آن و راهکارهایی برای رفع خستگی و بی‌حوصلگیِ کاری نگاه می‌کنیم.

دلیل واقعی بیحوصلگی و خستگی در محیط کار

بی‌حوصلگی ناشی از مشکلات احتمالی محل کار است:

۱. علایق شما با کاری که میکنید همخوان نیست

اتفاق نادری نیست که کارمان با آنچه برای‌مان جالب است منطبق نباشد. اما ممکن است گاهی متوجه این ناهماهنگی نباشیم. خوب است به این فکر کنیم که چرا این شغل را انتخاب کرده‌ایم و در آن مشغول به کار شدیم:

  • درآمد قابل‌توجهی داشت؟
  • گزینۀ دیگری جز آن مصاحبه کاری نداشتیم؟
  • فقط احتیاج به محیط تازه‌ای داشتیم؟

اگر موارد بالا دلایل عمدهٔ ما برای انتخاب شغل فعلی‌مان بوده است، باید دربارۀ علاقه‌مان به این کار بازنگری کنیم.

۲. از تواناییهایتان بهقدر کافی استفاده نمیکنید

هرکس نقاط قوت و استعدادی دارد. هرگاه توانایی‌های ما به‌تمامی در شغل‌مان به کار نیاید، ممکن است وظیفۀ محول‌شده اصلا چالش‌برانگیز به نظر نرسد. بدتر از همه، ممکن است در ارزشمندی‌ خود برای شرکت تردید کنیم و به‌تدریج انگیزه کاری خود را از دست بدهیم.

۳. فرصتهای رشد و یادگیری کمی دارید

تصور کنید یک وظیفهٔ ثابت را تا دو هفته یا دوماه یا دو سال یا بارها و بارها انجام دهید. احساس‌تان چه خواهد بود؟ مطمئنم که همگی تا حد مرگ، بی‌حوصله خواهیم شد.

اگر محل کارتان فرصت‌های کافی برای رشد و یادگیری فراهم نمی‌کند و قادر به مشاهدهٔ پیشرفتی نیستید، کم‌کم ناامید می‌شوید و دربارۀ کارتان احساس بی‌حوصلگی می‌کنید.

۴. اتلاف وقت زیادی دارید

داشتن زمان تنفس در محل کار ضروری است، اما وقت آزادِ بیش از اندازه دردسرزا است. وقتی زمان بطالت زیاد باشد، ذهن‌ به این شاخه و آن شاخه می‌پرد: به این فکر می‌کنیم که کجا غذا بخوریم و یا به مشکلات رابطه‌های‌مان یا حرفی که همسایه امروز زده است فکر می‌کنیم.

هرچند ذهن مشغول می‌شود، اما دلیل پیدایش این افکار این است که حوصله‌مان سر رفته است.

۵. احساس خستگی و فرسودگی میکنید

اهدافی که در زندگی دنبال می‌کنیم و مسائلی که باید بیرون از محیط کار به آنها رسیدگی کنیم فراوان است. وقتی با سایر بخش‌های زندگی خیلی درگیر باشیم، توجه و انرژی خود را به‌سادگی از کار منحرف می‌کنیم. هرچه برای انجام وظایف کاری تلاش کمتری انجام دهیم، علاقه و دلبستگی ما به کارمان کمتر می‌شود؛ همین مسئله حتی بیشتر ما را به بی‌حوصلگی سوق می‌دهد.

۶. هدف روشنی ندارید

افرادی که به‌مدت طولانی در یک پُست مشغول‌اند، به‌آسانی احساس می‌کنند که راه را گم کرده‌اند.

به‌مرور، در مورد اینکه از شغل‌مان چه می‌خواهیم دچار سردرگمی می‌شویم. به روال تکراری روزها عادت می‌کنیم و کم‌کم شور و علاقۀ خود به کار را از دست می‌دهیم.

عواقب کمترشناختهشدهٔ اعتنا نکردن به بیحوصلگی

ممکن است فکر کنید اشکالی ندارد اگر رسیدگی به بی‌حوصلگی را به وقتی دیگر موکول کنید؛ اما هرچه بیشتر بی‌حوصلگی را نادیده بگیرید، با عواقب بیشتری رو‌به‌رو می‌شوید. بی‌حوصلگیِ خود را جدی بگیرید؛ این حالت می‌تواند عواقبی داشته باشد!

افزایش استرس

تعدادی از شرکت‌کنندگان کارگاه کاهش استرس این‌گونه نظر دادند:

  • کارهای کسل‌کننده می‌توانند واقعا استرس‌آور باشند؛
  • این احساس که مهارت‌های‌مان در کار فعلی‌مان به هدر خواهد رفت، می‌تواند موجب استرس شود.

اکتساب عادات بد

به‌گمان متخصصان، افراد با زیاده‌روی در مصرف غذاهای ناسالم و انجام کارهای خطرناک در محل کار، بی‌حوصلگی خود را تسکین می‌دهند. زمانی که به خستگی و بی‌حوصلگی‌مان رسیدگی نمی‌کنیم، ممکن است جایی دیگر به محرکی پناه ببریم تا بر بی‌حوصلگی فائق شویم.

کاهش سلامت روانی

پژوهشی نشان می‌دهد جوانان یا تازه‌فارغ‌التحصیل‌شدگان ممکن است دچار افسردگی یا خمودگی شوند؛ زیرا آنها «خود را مجبور به انجام کارهایی می‌بینند که موجب رشد و خوشنودی آنها نیست».

بازدهی پایین

همان‌طور که پیش‌از‌این اشاره کردیم، وقتی برای انجام کار بی‌حوصله و بی‌علاقه باشیم، بازدهی کارمان افت شدیدی می‌کند.

۶ راهکار برای رفع خستگی و بیحوصلگی در محل کار

بی‌حوصلگی خود‌به‌خود از بین نمی‌رود و باید برایش کاری کرد. ببینیم چطور می‌شود بی‌حوصلگی را رفع کرد. خوشبختانه راه‌هایی برای تغییر اوضاع وجود دارد:

۱. دربارهٔ شرایط کاری خود با رئیس یا سرپرستتان گفتوگو کنید

اگر رئیس یا سرپرست‌تان به بازخورد علاقه‌مند است، صحبت کردن با او همیشه برای‌تان خوب خواهد بود. آنها قاعدتا همان آدم‌هایی هستند که باید حرف‌تان را به آنها بزنید؛ چون می‌توانند شما را درک کنند و کاری برای‌تان انجام دهند. می‌توانید درخواست وظایف دشوارتر یا کاری را داشته باشید که با علایق‌تان همسو است. این پیشنهاد نه‌تنها به رفع بی‌حوصلگی‌ کمک می‌کند، بلکه رئیس‌تان از اشتیاق شما برای رشد و یادگیری سپاسگزار خواهد بود.

۲. بیشتر از چیزی که از شما انتظار میرود انجام دهید

برای استفادۀ کامل از توانایی و زمان‌تان، سعی کنید بیشتر از نیاز رئیس‌تان کار کنید. پس از اتمام وظایف تکراری و ساده، زمانی را صرف انجام وظایف خارج از دایرۀ مسئولیت‌تان کنید. به‌مرورِزمان، رئیس‌تان متوجه اخلاق کاری شما می‌شود و آن را تصدیق خواهد کرد. در آینده ممکن است وظایف جالب‌توجهی به شما محول شود که مشتاق نگه‌تان دارد!

۳. در وقت آزاد، مهارتهای تازه بیاموزید

اگر اوقات بی‌کاری‌تان زیاد است، دانش خود را افزایش دهید و چیزی تازه یاد بگیرید. کسی که همه‌فن‌حریف باشد، همیشه در چشم رؤسا می‌درخشد. مثلا اگر در گروهِ طراحی کار می‌کنید ولی با نرم‌افزارهای طراحی آشنا نیستید، خودآموزی در این زمینه فرصت خوبی برای‌تان است.

۴. بدانید چه انتظاری از کارتان دارید

دانستن انتظارات اهمیت دارد زیرا شناسایی اهداف می‌تواند ایجاد انگیزه کند! خوب است برای کشف و تعیین اهداف و آنچه مشتاقش هستید وقت بگذارید. اما لطفا فراموش نکنید که این موارد را یادداشت کنید و به‌عنوان یادیار به میز کارتان بچسبانید. همچنین اگر به کمک نیاز دارید، می‌توانید از توصیه‌های موفقیت شغلی «چطور» بهره بگیرید.

۵. استراحت کنید تا فرسوده نشوید

استراحت برای سفر طولانی پیشِ‌رو حکم مرحلهٔ مقدماتی را دارد. هرگز برای استراحت کردن تردید نکنید زیرا به آن نیاز دارید! اگر قصد دارید به موفقیت بیشتری برسید، استراحت برای‌تان ضروری است. قدرت یک استراحت کوتاه را دست‌کم نگیرید.

۶. اگر شغلتان مانعی برای شماست، ترکش کنید

اگر همچنان بعد از به کار بستن تمام توصیه‌های بالا، کارتان را خسته‌کننده و کسل‌کننده می‌دانید، باید به فکر ترک شغل فعلی‌تان باشید. فرصت شغلی همه‌جا هست؛ ممکن است شغلی بهتر منتظر شما باشد. تغییری در زندگی‌تان ایجاد کنید و با خودتان مهربان‌تر باشید.

سخن آخر

زمانی که در محل کار خسته و بی‌حوصله هستیم، در واقع با علامت هشداری مواجهیم که نباید آن را نادیده بگیریم. این احساس می‌تواند نشانه‌ای از این باشد که هدفی را در زندگی گم کرده‌ایم. اگر اجازه بدهیم این بی‌حوصلگی ادامه پیدا کند، سلامت روان و شادی خود را در معرض خطر قرار داده‌ایم.

هرروز یک کار تکراری را انجام ندهید که شما را بی‌حوصله می‌کند. تغییری ایجاد کنید تا شوروشوق دوباره‌ای به کار و زندگی‌تان بدهد.

منبع: 1

برچسب ها :

برای امتیاز به این نوشته کلیک کنید!

کل :
میانگین :
اشتراک در
اطلاع از
guest

0 نظرات
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها
0
افکار شما را دوست داریم، لطفا نظر دهید.x